ਰਾਮ ਜੀ, ਸਭਿ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਭੋਜਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ—ਪੂਰਵਜ—ਦੇਵਤੇ ਭੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ (ਭੋਜਨ ਦਾ ਗੋਲਾ) ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਓਹ ਲਾਸ਼ ਜਿੱਥੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਅਚਾਨਕ ਐਸਾ ਸਮਰਨ ਹੋਇਆ ਜਿਸਨੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਆ ਗਏ। ਹਰ ਇਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਨਨਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਵੀ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਸੀਤਾ ਰਾਹੀਂ ਆਈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। "ਵੇਖ, ਪੁੱਤਰ," ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਕਾਮਯਾਬ ਹੈਂ, ਰਾਮ। ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਵਰਗ ਨੂਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਨਰਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਧੰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਵੇਖ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।" ਫਿਰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਾਪੀ ਕੋਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਦਰੱਖਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨੇਕੀਆਂ ਹਨ, ਬੇਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਮੁਕੁਟ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। "ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਭਾਵੇ। ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਉੱਧਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਪੁੱਤਰ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਮ, ਹੁਣ ਜਿਥੇ ਚਾਹੁਂ, ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਕਰਤਵ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ?" ਫਿਰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਨਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉੱਧਾਰਕ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ। "ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਰਾਮ, ਸਾਰੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਜਾ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਵਾਹ! ਗੰਗਾ ਦੀ ਐਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਧੰਨ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।" ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ—ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ—ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਲਾਂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ: "ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਅਸੰਖ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਉੱਤਮ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਚਿੰਤਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਬੀਜ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੀਲਾ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਗੌਰੀ ਪਤੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਦਇਆਲੂ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਛਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਮਪਤੀ, ਉਮਾ ਪਤੀ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅੱਖ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਸਤਿਤਵ ਤੇ ਅਨਸ੍ਤਿਤਵ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਯਜਮਾਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗਤਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ, ਸਾਰੇ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ, ਦਾਨ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੋਮਪਤੀ, ਨੰਦੀ ਪਤੀ, ਉਮਾ ਪਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਧਾਰੀ, ਗੰਗਾਧਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਤਿੰਨ ਅਖੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਮਪਤੀ, ਪੰਜ ਅਮ੍ਰਿਤਾਂ, ਚੰਗੀ ਸੁਗੰਧ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ, ਮੰਤਰ, ਭੋਜਨ, ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ।" ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਵਰ ਮੰਗੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।" ਰਾਮ ਨੇ ਢੋਢੀ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ।" "ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਣ ਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਮਨ, ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੋਣ, ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਜੇ ਕੋਈ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿਥੇ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ "ਰਾਮਘਾਟ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇੱਕ ਤੀਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜੋ "ਤੀਰਥਘਾਟ" ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।