ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰੋ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜੋੜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਰਨ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਸੋਲਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਸੀ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਲਵ, ਵਾਮਦੇਵ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਆਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। "ਅਨੇਕ ਘੋੜੇ-ਯਜਨ ਕਰੋ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚੁਰ ਦਾਨ ਦਿਓ।" ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘੋੜੇ-ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਕਾਇਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ। "ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ-ਕਾਰਜ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ; ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਕਈ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ। ਰਾਮ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਤੋਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸੁਮਿਤਰਾ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਬਰਤ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ। ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਹਨ, ਜੋ ਅਨੰਦ ਦਾ ਵਹਿ ਲਿਆਏ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਰਾਜ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ।" ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਕਦੇ ਮੰਗ ਨੂਂ ਠੁਕਰਾਉਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।" ਰਾਜਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਹ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਹੋਠਾਂ ਨਾਲ। "ਜੋ ਹੁਕਮ," ਕਹਿ ਕੇ, ਦੋਨੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਨੋਂ ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵਿਦਿਆ, ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ, ਲੋਕ-ਕਲਾ, ਰਥ-ਵਿਦਿਆ, ਹਾਥੀ-ਵਿਦਿਆ, ਘੋੜੇ-ਵਿਦਿਆ, ਗਦਾ-ਵਿਦਿਆ, ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਤੇ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਆਏ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਜਨਕ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਧਨੁਸ਼ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਖਾਈ ਹੋਈ ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਨਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਬਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸਠ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ, ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਭੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ, ਪਰ ਮੰਥਰਾ ਦੀ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁਖ-ਜਨਮਤ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਮ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਚਨ-ਬੱਧਤਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ, ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਲਈ ਨਿਕਲੇ, ਤਦ, ਦਸ਼ਰਥ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ-ਸਵਰੂਪ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਜਾਣੇ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਨਾਰਦ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭਯਾਨਕ ਨਰਕਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਮਿਸ਼੍ਰਾ ਆਦਿ। ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉਬਾਲਿਆ, ਕੱਟਿਆ, ਕੁਚਲਿਆ ਅਤੇ ਪੀਸਿਆ ਗਿਆ।