ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਦ ਤਕ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਕਸਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ—ਉਜਾਗਰ ਧਨਵੰਤਰੀ, ਆਯੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੋਨੋ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰੋਤਮ, ਉਹ ਰੁਕਾਵਟ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣੋ, ਉਸ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਾਏ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਜੀਵਤਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ। ਗੌਤਮੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਨੋ ਗੌਤਮੀ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਦੋਨੋ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਤਸਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹਾ, ਨਰਸਿੰਹ, ਵਾਮਨ—ਸਭ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਹਯਗਰੀਵ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਬੁੱਧ, ਰਾਮ, ਕਲਕੀ—ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਅੰਤਹੀਨ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਾਮਦਗਨਯ, ਵਰੁਣ, ਇੰਦ੍ਰ, ਯਮ—ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੋਠਾਂ 'ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। "ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਭੂਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਨੇਕ ਬਾਂਹਾਂ, ਪੈਰ, ਕੰਨ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਦ ਤਕ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਹੇ ਹਰੀ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਉਹ ਤਕ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖਸ਼ਮ, ਉੱਚਤਮ, ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਓਮ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਚੇਤਨ ਸਰੂਪ, ਅਨੰਦਮਈ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ, ਇੱਛਾ-ਰਹਿਤ ਲੋਕ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲ ਸਮਤਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਛੇ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਨਾ ਜਾਤ, ਨਾ ਕਰਮ, ਨਾ ਵੇਦ, ਨਾ ਧਿਆਨ, ਨਾ ਸਮਾਧੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਸ਼ਾਂਤ-ਮਨ ਵਾਲੇ ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਇੱਕ ਮੂਰਖ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮੁਕਤੀ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਗਿਆਨ, ਯਜਨ, ਤਪ, ਧਿਆਨ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਫਲ ਵਿੱਚ।" "ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਫਲ ਹੈ: ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਭਕਤੀ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਦਿੱਸਦਾ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਹੀ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਫਲ। ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸੀੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਇਆਲੂ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਮਿਲੇ। ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਪਾਪੀਆਂ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਥੂਲ ਅਤੇ ਸੁਖਸ਼ਮ, ਆਦਿ ਅਤੇ ਅਨਾਦਿ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ, ਅਸਲ ਅਤੇ ਝੂਠ—ਸਭ ਹੋ। ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਹਰਾ, ਦੋਨਾਂ ਦੇਵਤਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੰਗੋ—ਚਾਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਵਰ ਵੀ ਹੋਵੇ।" ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਮੁੜ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਖੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਬੇਕਸਮੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਅਟੱਲ ਰਹੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹੇ।" "ਅਜ ਹੋਵੇ,"—ਹਰੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਨੋ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਨੋ ਉੱਚਤਮ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਦੋਨੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਾਸ-ਰਹਿਤ, ਆਸਰਾ-ਰਹਿਤ, ਬਦਲਾਵ-ਰਹਿਤ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ-ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦਿਵ੍ਯਤਾ, ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ, ਗੌਤਮੀ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਉਥੇ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮਹਿੰਦ੍ਰ ਦਾ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਜੋ ਵੀ ਸਚੇ ਕਰਮ ਇਸ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੇ ਹੋਣ; ਹੇ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਕੋਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਮਹਾ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਦਰਿਆ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਿਆ, "ਮੰਗਲਾ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਸੰਗਮ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪਤੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, "ਗੋਵਿੰਦਾ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਵਜਰ-ਧਾਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਹਰੀ ਬਣਿਆ; ਹਰੀ ਨੇ ਹਰੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਅਟੱਲਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ—ਉਥੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਦੀ ਅਟੱਲਤਾ ਲਈ, ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਲਿੰਗ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੌਤਮੀ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਰਵਭੌਮਤਾ, ਅਟੱਲਤਾ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।