ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਤੀ ਹਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭੋਗਵਤੀ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ, ਉਮਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਹੱਸ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੈਂ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੱਸ ਪਿਆ; ਫਿਰ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੱਪ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗੀ।" ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਗਯਸ਼ਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਭਾਗਯਸ਼ਾਲੀ, ਗੌਤਮੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।" ਜਦ ਤੂੰ ਗੌਤਮੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿਆਂਗਾ; ਤੇ ਭੋਗਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ; ਤਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਗੌਤਮੀ ਲੈ ਚਲ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਫਿਰ, ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਉਤਾਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ; ਸਾਰੇ ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੋਗਵਤੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਗੌਤਮੀ ਗਈ; ਉਥੇ, ਗੌਤਮੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ; ਤਦ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇਰੀ ਹੈ; ਰਾਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾ, ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰ, ਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਉੱਚੇ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾ।" ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨਾਲ—ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ। ਜਦ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ "ਨਾਗਤੀਰਥ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਾ, ਭੋਗਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਤਰੀਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੀਵ ਦੁਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਾ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਤਦ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਜਹਰੀਲਾ ਵਿਸ਼ ਨਿਕਲਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੌਣ ਉਸਨੂੰ ਪੀ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਜਿਸ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ—ਕਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੂੰ, ਹੇ ਕਾਮ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਜਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਥ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਲਿਆ, ਹੇ ਨੀਲਕੰਠ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਇਹ ਝਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਣੈਣ, ਮੁੱਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। "ਮੈਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਦੇਵਾਂਗਾ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ।" "ਹੇ ਵृषਧਵਜ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ।" ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੇ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੁਖੀ ਜੀਵ ਕੀ ਕਰਦੇ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ, ਥਕ ਕੇ, ਅੰਧਕਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੰਗ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ। ਅੰਧਕਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਉਹ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਸੁਰ ਮੈਰੂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰਾ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਭ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ 'ਚ ਭੱਜ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਸ਼ੰਭੂ ਜੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਮੁੜ ਡਿੱਗੀਆਂ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਬੂੰਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਰੂਪ ਮਾਤਾਵਾਂ ਜਨਮ ਲੀਆਂ। ਸਭ ਮਾਤਾਵਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਸਾਨੂੰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ"; ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਆਖਿਆ: "ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਏ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ—ਸਭ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" "ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਉਥੇ ਜਾਵੋ; ਜੋ ਮੇਰੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਓ।" ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਉੱਥੇ ਗਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਭਿਆਨਕ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁੜ, ਦੇਵਤਾ ਆਏ, ਤੇ ਉਹੀ ਰਸਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਈਆਂ; ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਮੁੜ ਆਈਆਂ। ਦੇਵਤਾ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਦ ਤਕ ਮਾਤਾਵਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੋਵਾਂ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਨਾ ਗਏ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ; ਹਰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖੱਡ ਹੋਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। "ਸਦੀਵ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਲੁਕ ਗਏ, ਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਦਾ ਤੀਰਥ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਨਸਾਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।