ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ one, ਸਾਗਰ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਸ਼ (ਜ਼ਹਿਰ) ਦੀ ਕਥਾ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਗਰ ਨੇ ਸ਼ਾਕ, ਯਵਨ, ਕਾਮਬੋਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਬਾਹੂ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੁਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਹਹਿਹਯ, ਤਾਲੰਘ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਛੀਨ ਲਿਆ। ਇਹ ਪੰਜ ਜਥੇ—ਯਵਨ, ਪਾਰਦ, ਕਾਮਬੋਜ, ਅਤੇ ਪਹਲਵ—ਹਹਿਹਯਾਂ ਦੀ ਪੱਖਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੜੇ। ਰਾਜ ਵਿਹੁੰਝਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਬਾਹੂ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਯਾਦਵ ਕੁਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਦੀ ਸਹੇਲੀ-ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਬਾਹੂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਚਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਤੀਆਂ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਔਰਵ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਔਰਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਿਸ਼ ਸਮੇਤ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸਾਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਔਰਵ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਿਖਾਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਅਸਤਰ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸੀ। ਇਸ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੇ ਆਸਰੇ ਉੱਤੇ, ਸਾਗਰ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਗਰ ਨੇ ਹਹਿਹਯਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਾਕ, ਯਵਨ, ਕਾਮਬੋਜ, ਪਾਰਦ ਅਤੇ ਪਹਲਵ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਜਦ ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਗਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਸਾਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸ਼ਾਕਾਂ ਦੇ ਅੱਧ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਦਿੱਤੇ, ਯਵਨ ਅਤੇ ਕਾਮਬੋਜਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਪਾਰਦਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਵਾਲ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਦਾਢੀਆਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪਾਠ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ—ਸ਼ਾਕ, ਯਵਨ, ਕਾਮਬੋਜ, ਪਾਰਦ, ਕੋਣਿਸਰਪ, ਮਾਹਿਸ਼ਕ, ਦਰਵ, ਚੋਲ, ਸਕੇਰਲ—ਪਹਿਲਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੀ ਸਨ, ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਪਰੰਪਰਾ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਗਰ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਲਈ ਘੋੜਾ ਛੱਡਿਆ। ਜਦ ਘੋੜਾ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਗਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖੋਦਦੇ-ਖੋਦਦੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਕਪਿਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੇਟਿਆ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਕਪਿਲ ਜਾਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਗਏ, ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਬਚ ਗਏ: ਬਰਹਿਕੇਤੂ, ਸੁਕੇਤੂ, ਧਰਮਰਥ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਵੱਲੀ ਪਾਂਚਨਦ। ਇਹੀ ਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਿਤਾ ਬਣੇ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਅਟੁੱਟ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਅਮਰ ਯਸ਼ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉਹ 'ਸਾਗਰ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਘੋੜਾ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਸਾਗਰ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਨਮੇ, ਇਹ ਵੀ ਅਨੋਖੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਵਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਕੇਸ਼ਿਨੀ, ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਛੋਟੀ, ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਔਰਵ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਇੱਕ ਨੂੰ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਏ। ਇੱਕ ਨੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਦੂਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਏ।" ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਪਾਂਚਜਨ ਜਨਮਿਆ। ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਕ ਲੌਕੀ (ਕੁੰਦ) ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਲੌਕੀ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਡੇ (ਭ੍ਰੂਣ), ਹਰ ਇੱਕ ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਭ੍ਰੂਣ ਵਧੇ-ਫਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਿਉਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਇੱਕ ਨਰਸ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਦੱਸ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਲੌਕੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਜਨਮੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ।