ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਵਾਕ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅਗਨੀ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੋਹਣਾਪਣ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਵਿਭਾਵਸੁ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੋਹਣਾਪਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਗੌਤਮ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਲੈ ਕੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਥੇ ਆਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਗੌਤਮ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਆਏ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿਚ ਮੱਧ ਸਨ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਾਂ ਪੋਤਾ? ਗੌਤਮ ਕਿਵੇਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤੋ!" ਦੂਜੇ ਕਹਿੰਦੇ, "ਬੁੱਢੇ ਲਈ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਢੀ ਲਈ ਜਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਜੋੜ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ। ਰਿਸ਼ੀ ਆਦਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਲੱਜਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਕਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਛੇਤੀ ਮਹਾਨ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਣ?" ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੌਤਮੀ ਤੇਰੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਗੌਤਮੀ ਨੂੰ ਜਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ।" ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਥੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤਲੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੂਲਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਥਕਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਬਦਲ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਗੌਤਮੀ, ਤੂੰ ਡਿੱਗਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣ।" ਗੌਤਮੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ। ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸੋਹਣੀ, ਸੁਭਾਗੀ, ਚੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਫਿਰ, ਜਦ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇਗੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।" ਗੰਗਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਹੀ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ, ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਸ ਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵ੍ਰਿਧਾ ਨਦੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਧਗੌਤਮ ਆਖਿਆ। ਵ੍ਰਿਧਾ ਨੇ ਗੌਤਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਨਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵ੍ਰਿਧਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਗਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੀਰਥ ਬਣੇ।" "ਇੱਥੇ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਸੁਭਾਗ, ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਸਿਹਤ, ਸੁਖ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਧੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਗੰਗਾ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਗੌਤਮ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਵ੍ਰਿਧਾ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਉੱਥੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਵ੍ਰਿਧਾਸੰਗਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਥਾਂ ਇਲਾ ਤੀਰਥ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਵਸਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਇਲਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ لشਕਰ ਸਮੇਤ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਸਨ। ਇਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਓ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ—ਧਰਤੀ, ਖਜ਼ਾਨਾ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੋ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ। ਜਿਹੜੇ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਜਾਣ।" ਸਭ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਲਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ। ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਕਸ਼ ਰਾਜਾ ਸਮਾਨਯੁ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।