ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਧੀਰੇ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੁਣ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਮਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਪਿਓ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਣ ਆਪ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ। ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਕਨਿਆ ਵਾਂਗ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਅਡਿੱਠੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵੱਧ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ—ਇਹ ਜੋੜੀ ਸਾਢੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਪਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸੀ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ। ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਨਾ ਦਿਓ।" "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਸਹਿਣਾ, ਮੌਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੰਜ ਜੀਵਨ ਛੱਡਣਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।" ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਤਪ ਹੈ, ਨਾ ਗਿਆਨ, ਨਾ ਕੋਈ ਧਨ-ਦੌਲਤ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਜੋੜਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਸੋਹਣਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਾਲਾ। ਮੇਰੇ ਦੰਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਤਪ ਹੈ, ਨਾ ਵਿਦਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਪੂਰੇ ਕਰ।" ਇਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੇ ਦੋਬਾਰਾ ਦੋਹਰਾਇਆ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਰਸਵਤੀ ਜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣਗੇ, ਤੇ ਅਗਨੀ ਜੀ ਸੋਹਣਾਪਣ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਅਰਧ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਗੌਤਮ ਗਿਆਨ, ਲੱਖਮੀ ਅਤੇ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੇ ਸਾਲ ਇਕੱਠੇ ਬਿਤਾਏ, ਦਿਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹੇ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਆਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਆਏ। ਗੌਤਮ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸ ਪਏ। ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਸਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਮਰ ਵਿਚ ਜੋਸ਼ ਸੀ, ਉਹ ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਾਂ ਪੋਤਾ? ਗੌਤਮ ਕਿਵੇਂ ਇੰਨਾ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਗਿਆ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਓ!" ਹੋਰ ਆਖਦੇ, "ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁਰਖ਼ਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ। ਅਸੀਂ ਇੰਝ ਵਿਰੋਧੀ ਜੋੜਾ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਤੇ ਲੱਜਤ ਹੋਏ। ਗੌਤਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕੋਲ ਪੁੱਛਣ ਗਏ, "ਕਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਲਦੀ ਪਰਮ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵੇ?" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਕੋਲ ਚਲੋ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਾਂਗਾ—ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੋ।" ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਜਗਤ ਵਿਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਕੱਲੇ ਆਸਰਾ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤਲੇ ਰਾਹ ਤੇ ਪਿਆਸੇ ਯਾਤਰੀ ਲਈ ਛਾਂਵ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੇ-ਨਿਵੇਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ। ਹੇ ਗੌਤਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਪੌੜੀ ਹੋ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੋ। ਪਏ ਹੋਏ, ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੌਤਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ, ਸਹੀ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਸੋਹਣੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁਭਾਗਣ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਫਿਰ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" ਗੰਗਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, ਤਿਵੇਂ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਹੋ ਗਏ। ਜੋ ਪਾਣੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਧਾ ਨਦੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵ੍ਰਿਧਾ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਤੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਧਗੌਤਮ ਕਿਹਾ। ਵ੍ਰਿਧਾ ਨੇ ਗੌਤਮੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਨਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਧਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਗਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੋਵੇ।" "ਇਥੇ ਸੋਭਾ, ਭਾਗ, ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤੇ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਸਿਹਤ, ਭਲਾਈ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਣਗੇ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਗੰਗਾ ਨੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਗੌਤਮ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਇੰਜ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਗੌਤਮ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਵੀ ਵ੍ਰਿਧਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।