ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੀਤੀਵਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਂ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭੇਦ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਦੈਤ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮ੍ਰਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ? ਕਿੱਥੇ ਯਜਨਾ ਕਰੀਏ? ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਈਏ? ਕਿੱਥੇ ਰਹੀਏ? ਸਾਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ।" ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, "ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਦਾਤਾ ਤੇ ਵਡੇਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਣਗੇ।" ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ (ਇਹ ਕਥਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ੰਭੂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿੱਨਰ—all ਮਿਲ ਕੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਥੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਰਖਿਆਕਰਤਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੇਵਲ ਆਦਿਤਯਾ (ਇੰਦਰ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਮਿਲੀ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸੋਮਾ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਚਕਰਧਾਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਰਖਿਆ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਰਾਹੂ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਚਤੁਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਲਈ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਹੂ ਨੇ ਮਰੁਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਿਆਲਾ ਫੜਿਆ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸੋਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਪਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕਰ ਚਲਾਇਆ ਤੇ ਰਾਹੂ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਿਰ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਰਾਹੂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਉਹ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਿਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਇਹ ਦੈਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਸਿਰ ਤੇ ਸਰੀਰ ਮਿਲ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਹੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਇਸ ਦੈਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਰਣ ਆਏਆਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਯਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਦੈਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਸਿਰ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।" ਫਿਰ ਪਰਮਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਤੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਭੇਜੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਉਸ ਥਾਂ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਦੈਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਖੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੌਸਲਾ ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲੜਦੀ ਰਹੀ। ਉਥੇ, ਰਾਹੂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਛੇਦਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਸ਼ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲਵੋ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਉੱਤਮ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਰਾਹੂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ (ਅਰਥਾਤ ਦੇਵਤੇ) ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਹ ਬਣੇਂਗਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ‘ਤੇ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਨਾਮਕ ਸ਼ਕਤਿ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਨੇ ਦੈਤਪਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੇਦਿਆ। ਫੁੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਅਮ੍ਰਿਤ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜੋ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਅੰਸ਼, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਉਥੇ ਹੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉੱਚਾ ਅੰਸ਼, ਜੋ ਉਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਵਹਿ ਕੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਪੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਥੇ, ਰਾਹੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ, ਰੁਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਨਦੀ ਵਹਿ ਚਲੀ। ਉਸ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਸਵੈਂ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਤੇ ਉਸ ਨਦੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਭੂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਪੂਜਾ ਪਾਵੇਂ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਥੇ ਹੀ ਵੱਸ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਥੇ ਰਹਿ, ਹੇ ਸਰਵੱਤਮ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਕਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।" "ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਜਪ, ਧਿਆਨ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਰ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਇਥੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਹਰ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਤ ਆਸਥਾਨ ਹੈ।" ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਆਸਥਾਨਪੁਰ (ਥਾਂ ਦਾ ਨਗਰ) ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ, ਪਹਿਲਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਥਾਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਸੰਗਮ ਹੈ—ਜੋ ਵੀ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਭੋਗ ਜਾਂ ਮੋਖਸ਼, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੋਵੇ, ਇਥੇ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।