ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ ਨੇਕ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ-ਸੰਪੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਵੀ ਵੈਰ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ—ਸੁਖ ਤਾਂ ਵੈਰ ਛੱਡਣ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ, ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਵਾਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਾਣ ਵਾਂਗ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਗ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ, ਮਿਲ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮਥਣ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ, "ਆਓ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ, ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਥਕਾਵਟ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਅਸਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਓ। ਇਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੈ।" ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ? ਕਿੱਥੇ ਯਜਨਾ ਕਰੀਏ? ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿੱਥੇ ਪੀਏ? ਕਿੱਥੇ ਰਹੀਏ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਫ ਦੱਸੋ।" ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਾਰਗ ਪੁੱਛੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ, ਦੱਸਦੇ, ਦੇਂਦੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।" ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ (ਇਥੇ ਕਥਾਵਚਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਹਨ), ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ੰਭੂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ—all ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਨੂੰ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਦਿਤਯ (ਸੂਰਜ) ਨੂੰ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸੋਮ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਰਹੇ। ਪਰ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਹੂ ਨੇ, ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਹੂ ਨੇ ਮਰੁਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਿਆਲਾ ਫੜਿਆ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਮ ਨੇ ਉਸ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕ੍ਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਤੁਰੰਤ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਬੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਛੁਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਹ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੀ ਡਿੱਗੀ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਮਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਦੇਹ ਸਿਰ ਲਈ ਤਰਸਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੇਹ ਲਈ। ਦੋਵੇਂ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੈਤ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਦੇਹ ਮਿਲ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਕਰ (ਸ਼ਿਵ) ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਇਸ ਦੈਤ ਦੀ ਦੇਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ ਕਿ ਦੈਤ ਦੀ ਦੇਹ ਸਿਰ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲੇ।" ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੇਹ ਪਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਤੁਰ ਪਈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਸਿਰ ਕੇਵਲ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਆਏ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲੜਦੀ ਰਹੀ। ਉਥੇ ਰਾਹੂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਛੇਦ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰ ਦੇਹ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਲਵੋ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਤੁਰੰਤ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਰਾਹੂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, "ਤੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰਹ ਬਣ ਜਾਵੇਂ, ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।" ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਦੈਤਪਤੀ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਭੇਦਿਆ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇਹ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜੋ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਸਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰ, ਜਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਕੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਉਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖਾਇਆ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਯਾਦ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ-ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮਥਣ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਰਾਖਿਆ ਲਈ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।