ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਤਾ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਨਦੀਆਂ ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਝੀਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਕੁਝ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭੋਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਜਾਂ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਵਰਾਸੰਗਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ, ਪਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਪਰਸਪਰ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਅਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਏਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਈਏ।" "ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੇ, ਵਿਵਾਦ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਵਾਦ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦੋਸਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰੇਮ-ਮੂਲ ਆਚਰਨ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" "ਜੋ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰਤਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰੀਏ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵੀ ਵੈਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਵੈਰ-ਰਹਿਤਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਸੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆ, ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਾਣ ਦੀ ਛੜੀ ਅਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਗ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਉਥੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, "ਆਓ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੀਂ, ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਭ ਕੁਝ ਉਚਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇ।" "ਜਦੋਂ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਦ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। "ਦੇਵਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਲੋਕ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਓ। ਇਹ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਸਲਾਹ ਹੈ।" "ਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਅਣਵਾਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਦੱਸੋ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਾਓ।" "ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਜੇ ਇਹ ਦੈਤਿਆ, ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ, ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗੇ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਗਏ। "ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਯਜਨ ਕਰੀਏ? ਕਿੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਈਏ? ਕਿੱਥੇ ਰਹੀਏ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਐਵੇਂ ਦੱਸੋ।" "ਅਮਰ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉੱਚਤ ਮਾਰਗ ਪੁੱਛਣ; ਉਹੀ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਬੋਲਨਹਾਰ, ਦੇਣਹਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਿਤਾ ਹਨ।" ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ; ਸਭ ਨੇ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਗਏ; ਦੈਤਿਆਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹਰੀ ਨੂੰ ਰਖਵਾਲਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਦਿਤਯ ਨੂੰ ਹੀ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸੋਮਾ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਦੈਤਿਆ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਹੁ, ਜੋ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਲਈ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਹੁ ਨੇ ਮਰੁਤ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦੈਤਿਆ ਹੈ। ਤਦ ਸੋਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਿਰ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ; ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਨੇੜੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਅਤੇ, ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਅਚੰਭੇਜ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਰੀਰ ਸਿਰ ਵੱਲ ਤਰਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਸਰੀਰ ਵੱਲ; ਦੋਵੇਂ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੈਤਿਆ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਸਿਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਆਓ, ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੀਏ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ। "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋ, ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ।" "ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰੋ ਕਿ ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਿਰ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।