ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੌਨ ਵਰਤ ਅਤੇ ਦীক্ষਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਹੋਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਅਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਵਲੋਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗੁੱਸਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਕਦਮ 'ਤੇ ਮੰਤਰ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਇਹ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸੱਤਵੇਂ ਕਦਮ 'ਤੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ—ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ! ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਮਹਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਉਸ ਦੀ ਚੁੱਪ ਇਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਕਰਕੇ, ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ, ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, "ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ।" ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਬੜੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਡੇ-ਆਤਮਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਲਈ ਮਾਸ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭੁੱਖ, ਥਕਾਵਟ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਐਸੀ ਗਾਂ ਦੇਖੀ ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਮਾਸ ਖਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਮਾਸ ਖਵਾਇਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕ੍ਰੂਰ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਸੂਲ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਡਿੱਗਾ ਦੇਵਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੇਰੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ ਮੁੜ ਨਾ ਬਣੇ।" ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਾਸ ਖਾਣਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ" ਕਿਹਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੇ ਇਹ ਮੰਗਿਆ: "ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ।" ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾ ਸੁੱਕਾ ਮੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਅਕਾਲ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕ (ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਤ੍ਯਰਥਾ, ਜੋ ਕੈਕੇਯੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹੀ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤਾ ਸੀ, ਰੋਹਿਤਾ ਤੋਂ ਹਰਿਤਾ, ਤੇ ਹਰਿਤਾ ਤੋਂ ਚੰਚੂ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਰਿਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਚੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵਿਜਯਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਜਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਰੂਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਰੁਰੂਕਾ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕਾ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹੂ ਜਨਮੇ। ਬਾਹੂ ਨੂੰ ਹੈਹਯਾ ਅਤੇ ਤਾਲੰਘਾ ਨੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਔਰਵਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਨੇਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਹੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਗਰ, ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਹਿਰ ਸਮੇਤ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਚਿਤ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਔਰਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੂੰ ਅੱਗੀ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਾਲੰਘਾ ਅਤੇ ਹੈਹਯਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸਗਰ ਨੇ ਸ਼ਕ, ਪਹਲਵ, ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਅਤੇ ਪਾਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਗਰ ਜ਼ਹਿਰ ਸਮੇਤ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਕ ਆਦਿਕ ਵੱਡੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਿਆਗਿਆ? ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਬਾਹੂ, ਜੋ ਕੁਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈਹਯਾ, ਤਾਲੰਘਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਕ ਆਦਿਕ ਨੇ ਛੀਨ ਲਿਆ ਸੀ। ਯਵਨ, ਪਾਰਦ, ਕਾਂਬੋਜ ਅਤੇ ਪਹਲਵ ਵੀ, ਇਹ ਪੰਜ ਭਾਗ ਹੈਹਯਾ ਵਾਸਤੇ ਲੜੇ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਬਾਹੂ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ, ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਣ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਭਾਰਗਵ ਔਰਵਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ਹਿਰ ਸਮੇਤ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਔਰਵਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਏ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਸਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਸਤਰ, ਹੇ ਧਨਵੰਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸੀ। ਉਸ ਅਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਸਗਰ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।