ਅਜਿਗਰਤਾ ਨੇ ਰੋਹਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਈ ਪਰਵਾਰਕ ਲੋਕ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਨਿ ਅਜਿਗਰਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ? ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।” ਅਜਿਗਰਤਾ ਨੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੀ, “ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਸੋਨਾ, ਨਾ ਚਾਂਦੀ, ਨਾ ਗਾਂ, ਨਾ ਅਨਾਜ, ਨਾ ਵਸਤ੍ਰ—ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪਤਨੀ ਵੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਪੰਜਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਹਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਖਰੀਦਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।” ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਅਜਿਗਰਤਾ ਜੀ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।” ਅਜਿਗਰਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ, ਜਾਂ ਮੈਂ ਖੁਦ, ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ—ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੈ ਲਓ; ਵੇਚਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।” ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਆਪਣਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।” ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਨਹਪੁਚਛ, ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਖਰੀਦ ਲਵਾਂਗਾ; ਕੀਮਤ ਦੱਸੋ।” ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਯਜਨਾ ਲਈ, ਪਸ਼ੂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਮੁਨਿ, ਤਾਂ ਸੱਚੀ ਕੀਮਤ ਦੱਸੋ।” ਅਜਿਗਰਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਹੋ ਜਾਵੇ!” ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਰੱਖੀ: ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ, ਅਨਾਜ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ, ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ। “ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕੀਮਤ ਦੇ ਦੋ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਦਵਾਂਗਾ।” ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਧਨ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਅਜਿਗਰਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੁਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਵਰੁਣ ਦੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਰੋਗ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਵੋਗੇ।” ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਰਾਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੁਰਭਾਗੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਯਜਨਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਚਲਾ ਜਾ।” ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਅਕਾਇਕ ਵाणी ਗੂੰਜੀ: “ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਯਜਨ-ਪੁਜਾਰੀ, ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ, ਯਜਨਾ-ਪਸ਼ੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁੱਤਰ, ਰੋਹਿਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਜਾ। ਉਥੇ ਯਜਨਾ ਕਰ, ਪਰ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ; ਯਜਨਾ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜਾ, ਵਿਆਪਕ-ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਲ। ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਨਾਲ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਯਜਨਾ-ਵੇਦਿਕ, ਮੰਡਪ, ਅਗਨੀ-ਕੁੰਡ, ਯਜਨਾ-ਪੋਸ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ—ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਯਜਨਾ-ਪਸ਼ੂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ-ਪੋਸ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਜਲ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੋਹਿਤਾ, ਇਸ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਓ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹਵਨ-ਭਾਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਓ। ਚਰਬੀ, ਵਾਲ, ਚਮੜੀ, ਅਤੇ ਮਾਸ—ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਕਲਪਿਤ—ਇਸ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਵਜੋਂ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਕੇ ਗੌਤਮੀ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਣ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਣ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਵੋ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਹਵਨ-ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਹੋ ਜਾਵੇ,” ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹਵਨ-ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਇਹ ਯਜਨਾ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਦੀ ਹਤਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਨੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖੀ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਰ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਦਿਕ ਮੁਨਿਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਗ੍ਰਹ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹੋਇਆ।