ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਧਿ-ਸਥਾਨ 'ਇੰਦਰ ਦਾ' ਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ੁਭ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਧਿ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੁਣ੍ਯ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਪੁਣ੍ਯ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਲਸਤਿਆ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਖੋਈ ਹੋਈ ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ—ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਅਤੇ ਅਣਗਣ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ। ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਪਰ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ, ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਰਥ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਮਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ, ਪੁੱਤਰੋ, ਇਸ ਵਿਘਨ ਕਰਕੇ; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਭਰਾ ਸਨ।" ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਜੀਵ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਸਮਰਥ, ਨਾ ਜਿੱਤ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ; ਜੋ ਵਿਰੋਧ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਰਥਹੀਨ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਭਰਾ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਣ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्या ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ, ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਾ ਮਰੀਚਾ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਨੇ ਵੀ। ਫਿਰ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਮੰਗੀ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੈਤ ਸਵਭਾਵ ਕਰਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ; ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ, ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਚਲਦਿਆਂ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਪੌਲਸਤਿਆ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਟ ਭਰਾ ਨੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਦੱਸੋ, ਕਿੱਥੇ ਆਸਰਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ।" ਪੌਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ 'ਤੇ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਉਥੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ; ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਵਣ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰ।" "ਐਸਾ ਹੋਵੇ," ਕਹਿ ਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਪੌਲਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਗਿਆ। ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। "ਤੁਸੀਂ ਹੀ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ, ਭਟਕਣ ਵਿਚ, ਅਹੰਕਾਰ ਕਰੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ।" "ਆਪਣੇ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਵੇਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵਿਘਨ-ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਾ! ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿਵ੍ਯ ਲੀਲਾ ਹੈ।" ਗਿਰਿਜਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ, ਅਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀਜੀ ਹੋਈ, ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮਨਮਥਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਤੀ, ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਗਏ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਧਨਾਦਾ ਅਤੇ ਪੌਲਸਤਿਆ ਚੁੱਪ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਆਖਿਆ, "ਵਰ ਮੰਗੋ!" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਅਕਾਇਆ ਵਾਣੀ ਉਥੇ ਉੱਚੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪਦ ਮਿਲੇਗਾ। ਪੌਲਸਤਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਣੀ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੇ। "ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇਗਾ; ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਜੋ ਮਿਲਣਾ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲ ਗਿਆ"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਾਣੀ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਕਈ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਨਿੰਦਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਲਿੰਗਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਤਾ, ਧਨ-ਸੰਪਦਾ, ਦੋਸ਼-ਮਾਫੀ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਵਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਪੌਲਸਤਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਵਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਪੌਲਸਤਿਆ ਅਤੇ ਧਨਾਦਾ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਰਵਸਾ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਰਮ, ਸਭ ਵੱਡਾ ਪੁਣ੍ਯ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅੱਗਨ ਤੀਰਥ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਜਾਤਵੇਦਸ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅੱਗ ਦਾ ਭਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਆਹੁਤੀ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਦਿਤੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਪੁੱਤਰ ਮਧੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਭਰੇ ਨੂੰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਧੂ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਮਿਲਣੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਪੁਣ੍ਯ, ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।