ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੰਧਿਆ ਵੰਦਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਂਦਾ। ਸਾਰੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਕਰਮ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਤੇ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ। ਇੱਕ ਸਵੇਰ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਲੂਲ-ਲੰਗੜਾ ਸੀ, ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪੀਵ ਅਤੇ ਲਹੂ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਚਿੱਤ ਸ਼ਾਂਤ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਧਨੀ ਗਾਲਵ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਸਰੀਰ ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਾਲਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਗਾਲਵ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ, “ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ, ਗਾਲਵ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੰਦਾ ਚਲਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਗਾਲਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਦਇਆ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕਿੱਥੇ ਖਾਓਗੇ? ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਕਿੱਥੇ ਸੋਉਂਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।” ਗਾਲਵ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ ਲਵਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਵਿਸ਼ਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਲੇਟਿਆ, ਅਤੇ ਗਾਲਵ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਡਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹੀਏ, ਸਾਡਾ ਪਿਆਰ ਐਸਾ ਹੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।” “ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਘਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੌਣ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ।” ਵਿਸ਼ਿਆ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਸੰਸਕਾਰਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਮਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਗਾਲਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਨਾਜਾਤ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਿਆ ਵਾਂਗ ਜੀ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਰੀ ਹੀ ਮਾਨੋ, ਹੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰੋਂ ਛਿੱਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਵਿਸ਼ਿਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਕੀਹ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਗਿਆ?” ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਿਆ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ; ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਮਨਾਇਆ। ਸਵੇਰੇ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਹੇਠ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਾਲਵ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ, ਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂ?” ਗਾਲਵ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰਾ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ ਤੇ ਸਮਝੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।” “ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਪੁੱਤਰ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸਵੇਰੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ; ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਧਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਇਹ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਹੁਣ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ। ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪਛਤਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।” “ਇਹ ਗਾਲਵ ਦਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ, ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਪ, ਸਭ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਸਭ ਨੂੰ ਅਮਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਿਆ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।