ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਧੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਧੁੰਧੁ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ। ਉਸਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰੇਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੱਦਲ ਉੱਠਦਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਸਤੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਹਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਅੰਗਾਰੇ, ਤੇ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਇਸੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਉੱਤੰਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਧੁੰਧੁ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋਣਗੇ। ਅੱਜ ਜੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦਾ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕੇਵਲ ਤੂੰ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਧੁੰਧੁ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਸੌ ਜੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦੇ।" ਉੱਤੰਕ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਧੁੰਧੁ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਧੁੰਧੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣੇਗਾ।" ਇਉਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਤੰਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਧੁੰਧੁ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ। ਉੱਤੰਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਅਜੇਯੋਧਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਧੁਨੀ ਹੋਇਆ—"ਅੱਜ ਇਹ ਮਹਾਨ ਧੁੰਧੁਮਾਰ ਅਜੇਯ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ। ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਆਪਣੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਣੰਤ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਖੋਦਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੇਤ ਖੋਦ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਧੁੰਧੁ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਧੁੰਧੁ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਕੱਢੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਉਲਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਛਾਲਾ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਬਚੇ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧੁੰਧੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਅਸੁਰ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਸੋਖ ਲਈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਜਲ-ਵਾਸੀ ਮਹਾਬਲੀ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉੱਤੰਕ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਸੀਮ ਧਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਅਜੈ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਆਨੰਦ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਨਿਵਾਸ, ਤੇ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਅਸੁਰ ਨੇ ਮਾਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਸ਼ਵਤ ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਬਚੇ—ਵੱਡਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾਸ਼ਵ, ਤੇ ਛੋਟੇ ਚੰਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਕਪਿਲਾਸ਼ਵ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਹੋਇਆ; ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕੁੰਭ, ਜੋ ਸਦਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਨਿਕੁੰਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਘਟਾਸ਼ਵ ਸੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਸੰਘਟਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਸੀ। ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਹੁਦਾ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂਧਾਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਚੈਤਰਰਥੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਿੰਦੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਤੁਲ ਸੀ। ਉਹ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਸੀ ਤੇ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ—ਪੁਰੁਕੁਤਸ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਰਾਜਾ। ਪੁਰੁਕੁਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਭੂਤ ਜੰਮਿਆ, ਤੇ ਸੰਭੂਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਸੀ। ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਤ੍ਰੈਯਰੁਣ ਸੀ, ਤੇ ਤ੍ਰੈਯਰੁਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਸੀ। ਪਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਛੀਨ ਲਿਆ। ਇੱਛਾ, ਬਚਪਨ, ਮੋਹ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੇ ਉਤਾਵਲੇਪਣ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਗਰਵਾਸੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਿਆ, "ਇਸਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿਓ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?" ਪਿਤਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਚੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।