ਅਨੇਨਸ ਤੋਂ ਕਕੁਤਸਥਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅਨੇਨਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਥੂ ਦਾ ਵੀ ਉਲੇਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਤ੍ਰਰਾਸ਼ਵ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਰਦਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਆਰਦਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰਾਵਸਤ ਸੀ। ਸ਼੍ਰਾਵਸਤਕ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸਤੀ ਨਗਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰਾਵਸਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ, ਜੋ ਅਤਿ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਧੁੰਦੂ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਧੁੰਦੂਮਾਰ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਕਿ ਆਖਰ ਧੁੰਦੂ ਦੀ ਮਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਵਧ ਤੋਂ 'ਧੁੰਦੂਮਾਰ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾਈ। ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਵਿਦਿਆਵਾਨ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਕਠਿਨ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਧਰਮਵਾਨ, ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਸਨ। ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਗੱਦੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵ ਨੇ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਖਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਯੋਗ ਹੋ। ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਰੁਧਨਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉੱਦਾਲਕਾ ਨਾਮਕ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੁੰਦੂ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਧੁੰਦੂ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਧੂੜ ਦਾ ਬੱਦਲ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਅੰਗਾਰ, ਧੂੰਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਡਰਾਉਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, "ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।" ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੁ ਨੇ ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ।" "ਧੁੰਦੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਛੋਟੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਰਾਜਾ, ਸੌ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਤਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜਿੱਤਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।" ਇੰਝ ਮਹਾਨ ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਧੁੰਦੂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਧੁੰਦੂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣੇਗਾ," ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧੁੰਦੂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ, ਜੋ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਧੁੰਦੂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੈਯ ਰਾਜਾ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ: "ਅੱਜ ਇਹ ਮਹਾਨ ਧੁੰਦੂਮਾਰ ਅਜੈਯ ਹੋਵੇਗਾ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹਾਰ ਵਰਸਾਏ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਡੋਲ ਵੱਜੇ। ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕਰਕੇ ਧੁੰਦੂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ, ਧੁੰਦੂ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ। ਧੁੰਦੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਉਲਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਵੇਂ ਸੌ ਨੂੰ ਜਲਾਏ, ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਬਚੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜਾ, ਧੁੰਦੂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਲੀ ਧੁੰਦੂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਸੀ, ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਵੱਡੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ। ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਅਖੁੰਡ ਧਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਜੈਯਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ, ਅੰਤਹੀਨ ਸਵਰਗਵਾਸ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦਾ ਵਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਬਚੇ: ਵੱਡਾ ਦ੍ਰਿਢਾਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਚੰਦਰਾਸ਼ਵ ਤੇ ਕਪਿਲਾਸ਼ਵ। ਦ੍ਰਿਢਾਸ਼ਵ, ਜੋ ਧੁੰਦੂਮਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਸੀ। ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕੁੰਭ, ਜੋ ਸਦਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਸੀ। ਨਿਕੁੰਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਹਤਾਸ਼ਵ ਸੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਸੰਹਤਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਸੀ। ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਸੀ। ਪਰ, ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਗੌਰੀ ਬਾਹੁਦਾ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਥਾ, ਰਾਜਾ ਧੁੰਦੂਮਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।