ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਯਮ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯਮ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਕੰਮ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਗਿਆ ਨਾ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਯਮ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਵਿਸ਼ਿਆ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ?" ਸੂਰਜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ! ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਨਿਆ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਥੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਯਮ ਨੇ ਵੀ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਯਮ ਨੇ ਸੰਦੇਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਚਲਾਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਜੇ ਕੋਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਂ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕੁੜੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਅਕਲ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: "ਕੌਣ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਨਾ ਦੈਤ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ।" ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ, ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ। ਜਦ ਇਹ ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਸ਼ੁਭਚਰਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਈਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਗੌਤਮ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਵਿਰਸ਼ ਕੀਤੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡੋਲ੍ਹ ਦੇ, ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ—ਇੰਦਰ, ਅੱਗਣੀ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਧਿਆ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ—all ਆ ਕੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਇੰਦਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਹ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਪਰ ਗੌਤਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਸ਼ੁਭਮੁਖੀ ਕੇਵਲ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਦਿਆਂ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਕਿ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਨਿਰਣੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ "ਅਹਲਿਆ" ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰੇਗਾ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ।" ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਹਲਿਆ ਲਈ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਨ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਗੌਤਮ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਅਹਲਿਆ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਅਧ-ਜਣਮ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰ ਲਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਜੋ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।" ਮੈਂ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਮੱਥੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।" ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਔਖਾ ਹੈ; ਕਾਮਧੇਨੁ, ਅਧ-ਜਣਮੀ, ਹੀ ਸੱਤਾਂ ਦਵੀਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਹੋ ਗਈ; ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗੌਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀਰਜ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਇਹ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਈ, ਦੇਵਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਆਏ ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧੀ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਵਿਆਹ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵੀ, ਜੋ ਸ਼ਚੀ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।