ਕਣ੍ਵ ਨੇ ਨਮਰ ਹੋ ਕੇ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ। ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਖਦਾਇਕ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਧਨ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਵਸਤੇ ਹੋਰ ਦੌਲਤ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼—ਹੇ ਗੰਗਾ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਨੇ ਗੌਤਮੀ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਹੇ ਭੁੱਖ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਗਰੀਬੀ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਓ ਜੋ ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਨਾ ਆਓ।” ਫਿਰ ਕਣ੍ਵ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੂਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਪਾਠ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵਰ ਹੈ।” ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ, ਗੌਤਮੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੇ “ਤਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ” ਆਖਿਆ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਕਣ੍ਵ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਤੀਰਥ “ਕਣ੍ਵ ਦੀ ਗੰਗਾ” ਜਾਂ “ਭੁੱਖ” ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਹਾਣੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਚੰਨਣੀ ਪੱਖੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਨਿਵਾਸ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉੱਥੇ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਸ਼ਵਧਾਰਾ ਸੀ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਨੇਕ, ਸੁੰਦਰ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਮਨੋਹਰ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਆਖਦੇ, “ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਹੇ ਕ੍ਰੂਰ ਭਾਗ! ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ! ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।” ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਰੁਣ ਰੋਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਯਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਲੋਕ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦੁਬੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਧਰਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕੋਈ ਜੀਵ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਧਰਤੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਬ ਗਈ ਹੈ।” ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਤੁਰੰਤ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈਂ ਹੈਂ?” ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦੁਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਨਾਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਆਈ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ।” ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤਿ, ਯਮ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਵੇ।” ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਨੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਯਮ ਨੂੰ ਲਿਆਓ। ਉਹ ਸਭ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਨਗਰੀ (ਯਮਪੁਰੀ) ਗਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਯਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਯਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭਿਆ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਯਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਯਮ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?” ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮੌਤ ਆਪ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।” ਭਾਨੂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਹਾ! ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਪੱਥਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਜੇ ਯਮ ਗੋਦਾਵਰੀ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰੀ ਗੱਦੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਬੁਲਾਈ। ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਇਸ ਵੈਰੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਭੰਗ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।” ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ। ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਚਲੋ ਆਪ ਹੀ ਚੱਲੀਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਣ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗੇ।” ਇਹ ਆਖਣ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਹਰੀ—ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਕ—ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਯਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹਰੀ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਨਕਾ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਲ (ਯਮ) ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮੌਤ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਚਣ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਸੋਹਣੇਪਣ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਆਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭੇਜੋ; ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।