ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਵਰਤਾਵ ਕੀਤਾ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਿਰਪਣ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਮਾਰਜਾਰਾ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਉਥੋਂ ਧਨੁਮੰਤ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪੀ। ਇਹ ਫੇਨਾਸੰਗਮਾ ਨਾਮਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਉਥੇ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਖਸ਼ੁਧਾਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਕਣਵਾ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਪस्या ਅਤੇ ਵੇਦ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ। ਉਸ ਨੇ ਗੌਤਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਖੁਦ ਭੁੱਖੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਗੌਤਮ ਸੰਪੰਨ ਸੀ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਣਵਾ ਨੇ ਵੈਰਾਗ्य ਧਾਰ ਲਿਆ; ਤੇ ਗੌਤਮ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਾਂ।" ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਗੌਤਮ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਮੰਨ ਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗਾਂਗਾ। ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ," ਅਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਗੰਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਵੋਤਮ ਦੁਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋ; ਹੇ ਭੁੱਖ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ; ਹੇ ਸ਼ੁਭਾ, ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਾਨਾ ਦੇ ਜਟਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ; ਹੇ ਜੋ ਵੱਡੀ ਮੌਤ ਦੇ ਜਬੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ; ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ। ਨਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਾਪ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।" "ਭੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਦੁਖ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ, ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ।" ਜਦਕਿ ਕਣਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਰੂਪ ਆਏ: ਇੱਕ ਮੋਹਕ, ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਡਰਾਉਣਾ। ਫਿਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਹੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਹੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਹੇ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ।" "ਹੇ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਜੋ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਜਟਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਸਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਧਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੋ; ਦੁਖ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਹੇ ਭੁੱਖ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ।" ਕਣਵਾ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ; ਵਰ ਮੰਗੋ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਆਤਮਾ।" ਕਣਵਾ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਧਨ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਦੌਲਤ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿਓ, ਹੇ ਗੰਗਾ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਣਵਾ ਨੇ ਗੌਤਮੀ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭੁੱਖ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਗਰੀਬੀ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਨਾ ਆਓ।" "ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਸਤਕਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਦੂਜਾ ਵਰ ਹੈ।" "ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਜਾਣ।" "ਜੋ ਇਹ ਸਤਕਾਰੀ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਜਾਂ ਦੁਖ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਦੂਜਾ ਵਰ ਹੈ।" "ਐਸਾ ਹੋਵੇ," ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਣਵਾ ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ "ਕਣਵਾ ਦੀ ਗੰਗਾ" ਅਤੇ "ਭੁੱਖ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ "ਚਕ੍ਰ-ਤੀਰਥ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੁਆਰਾ, ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਲ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੁਆਰਾ, ਮਨੁੱਖ ਨਿਤ੍ਯ ਅਵਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਸੁਣੋ: ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਧਰ ਨਾਮਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਨੇਕ, ਸੁੰਦਰ, ਚਲਾਕ, ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਰੋਦੇ ਹੋਏ, "ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ! ਹਾਏ, ਕਠੋਰ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਮਾੜੀ ਤਕਦੀਰ ਨੇ।" "ਤੂੰ ਜੁਆਨੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਪਰ ਤੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ, ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਦੁਖ ਭਰੀ ਰੋਹਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਯਮ ਨੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦਯਾ ਭਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵੱਧ ਗਈ। "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਧਰਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ? ਕੋਈ ਜੀਵ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ; ਧਰਤੀ, ਵੱਧ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਪੀੜਤ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜੈਤੂ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ; ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?