ਜਦੋਂ ਪੰਛੀ ਦੀ ਮादा ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਕਰਤਬ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਦਰਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ," ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੀ, "ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ, ਆਨੰਦ ਲੈ," ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ਰਮ—ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਦਾ ਪੰਛੀ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ; ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦੂਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਦਾ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਪੰਜਰੇ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਅੱਗ ਕੋਲ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਤਬ ਹੈ—ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਣਾ; ਇਹ ਰਸਤਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਛੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨ ਹੋ ਗਈ; ਜਦ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਜੈਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉਠੀਆਂ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਮਹਲ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਾ-ਸਮਾਨ ਜੋੜਾ ਬੈਠਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆ, ਅਸੀਂ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ; ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਕ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਨਾ ਦਿਓ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲਿਆਂ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦਰਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਤੇ ਜਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਆਪਣਾ ਪਾਪ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ, ਤੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਵਿੱਤਰ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸੰਭੂ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ। ਮਹਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਿਵਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਿਤ, ਕਬੂਤਰ, ਕਬੂਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ—ਇਹ ਤਿੰਨੋ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਕਪੋਤਾ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪਾਠ, ਯਗ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਕੌਮਾਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੈਤ ਦਾ ਵਿਕਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਗਈ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਸੁਖ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਭੋਗ।" ਮਾਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਨਾਇਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਸੰਗ ਵਿਚ ਸੀ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ; ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਉਹ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਸੀ, ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਛੇ ਮੂੰਹਾ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਓ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ; ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਡਰ ਗਈ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਸਕੰਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ, ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਉਸੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਸ਼ਣਮੁਖ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਈ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਵਿਹਾਰ ਛੱਡਣ ਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਸੋਚਿਆ, "ਜੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁਕਾ ਸੀ।