ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕੁਝ ਪੰਛੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਰਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸੌ, ਤੇ ਕੁਝ ਦਸ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਪਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ—ਇਕ ਪigeon ਜੋੜਾ—ਇਕ ਔਖਾ ਪੇਟ ਪਾਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਨਾਜ ਤੇ ਧਨ ਪਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕੁਝ ਮਟਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਧਨ ਸਾਡੇ ਚੁੰਝਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਇਹ ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਮਾਨ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ? ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਚੰਗੇ ਬੋਲ, ਘਾਸ, ਲੱਕੜ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਠੰਡ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਦੂਰ ਅੱਗ ਦੇਖੀ। ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਲਕੜੀ ਲਿਆਇਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ—ਉਹ ਛੋਟਾ ਪigeon—ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਜਗਾਈ। ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਵੇਲੇ, ਪigeon ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ, ਪੱਤੇ, ਤੇ ਘਾਸ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਠੰਡ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਥਕੀਆਂ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਰਾਮ ਪਾਇਆ। ਪਰ ਜਦ ਪigeon ਦੀ ਮਾਦਾ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖੀ, "ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਉੱਤਮ!" "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਇਸ ਪੀੜਤ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂਗੀ; ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ ਜੋ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਕਰਤੱਵ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਮਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇ, ਮੇਰਾ ਭੋਗ ਕਰ," ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸ਼ਰਮ—ਇਸ ਪigeon ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਐਸਾ ਵਿਰਲ ਕਰਤੱਵ ਕੀਤਾ!" ਜਦ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪigeon ਮਾਦਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਹੇ ਉੱਤਮ! ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦੂਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦਾ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪigeon ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗ ਕੋਲ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। "ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਹੈ: ਪਤੀ ਦੀ ਪੀਛ ਲੈਣਾ; ਇਹ ਰਸਤਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੱਪ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਤਿਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੀਛ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ 'ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਤੇ ਅੱਧ ਕਰੋੜ ਵਾਲ ਹਨ, ਉੱਤਮ ਪਤਨੀ ਉਨ੍ਹਾ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ।" ਪigeon ਮਾਦਾ ਧਰਤੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮਾਫ ਕਰਨਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਪigeon ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਠੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਦਿਵਯ ਜੋੜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਬੈਠਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ; ਤੁਸੀਂ ਸੱਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦਾ ਪੰਥ ਹੈ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਖ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੀ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਨ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਾਨੋ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਇਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦਾ ਸਾਧਨ ਦੱਸੋ।" "ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਜਾਓ, ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਆਪਣਾ ਪਾਪ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਪਾਪਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯज्ञ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਪਵਿੱਤਰ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ—ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਵਸਦੇ ਹਨ—ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਲਿਨ ਦੇਹ ਛੱਡ ਦਿਓਗੇ।" "ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਵਰਗ ਜਾਵੋਗੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਹੀ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਦਿਵਯ ਮਾਲਾ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਪigeon, ਪigeon ਮਾਦਾ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ "ਕਪੋਤਾ" ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਜਪ, ਯज्ञ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਤੱਵ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਗੇ, ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਕੌਮਾਰਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੈਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਈ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਸੁਖ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਭੋਗ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ, ਪigeon ਜੋੜਾ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸਦੀਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।