ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਤਿਥੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰੱਖ। ਅਚਾਰਯਾ (ਗੁਰੂ) ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਤਿਥੀ ਗੁਰੂ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਆਏ ਹੋਏ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਭੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਤਿਥੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅਤਿਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤਿਥੀ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਤਿਥੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖ, ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰ। ਮਦਦ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਬੁਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭੀ ਚੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਧਰਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਕਈ ਲੋਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਝੱਲਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸੌ, ਕੁਝ ਦਸ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਪਿੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਤੇ ਧਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਗੰਢੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਧਨ ਸਾਡੇ ਚੁੰਝ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਇਸ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਘਾਹ, ਲੱਕੜ ਆਦਿ ਵੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਦੂਰ ਅੱਗ ਵੇਖੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਲੱਕੜ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਜਗਾਈ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਫਿਰ-ਫਿਰ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜੀ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਘਾਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਂਦਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਭੜਕਣੀ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਅੱਗ ਕੋਲ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਆਰਾਮ ਪਾਇਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮਾਦਾ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਨਾ ਦੇ, ਹੇ ਧਰਮੀ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਇਸ ਦੁਖੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗੀ; ਤੂੰ ਅਤਿਥੀ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਕਰਤੱਵ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਅਤਿਥੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚੱਕਰ ਲਾਏ, ਚੌਹਾਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਵਡੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ। "ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਸੋ ਕਰ," ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਜਦ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਜਦ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਾਦਾ ਪੰਛੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਉੱਚੇ! ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦੂਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਦਾ ਕਬੂਤਰ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਅੱਗ ਕੋਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤ ਸੁਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ: ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣਾ; ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੱਪ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਤੀਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਸਵਰਗ ਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੇ ਸਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਵਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪਤੀਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।" ਧਰਤੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਉੱਚੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰੀਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮੀ ਪੰਛੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ; ਜਦ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਗੂੰਜੇ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਜੋੜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਿਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆ, ਅਸੀਂ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ; ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ। ਤੂੰ ਉਹ ਅਤਿਥੀ ਹੈਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਸੌਪਾਨ ਬਣਿਆ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਜਦ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੌਣਕਦਾਰ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ ਨਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦਿਓ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤਿਥੀ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦੱਸੋ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਜਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਤੀਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।