ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਸੀ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਸਮਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਬੜਾ ਘਮੰਡ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪਿਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਥੇ ਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਏ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਸਗਰ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਯਜਨਾ ਲਈ ਸੰਕਲਪਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੇ। ਸਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਇਸ ਅਸਮੰਜਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿਓ; ਇਹ ਖਸ਼ਤਰੀਆ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਅਸਮੰਜਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਇਕੋ ਇਕ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਚ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੁਣ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਰਹਿ ਗਿਆ?" ਅਸਮੰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ। ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਘੋੜਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਲੀਪ ਸੀ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਦਿਲੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗੀਰਥ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਵਿਦੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸਗਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੇਟਾ, ਕਪਿਲਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗੀਰਥ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਗਿਆ, ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਲੰਬੀ ਤਪस्या ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਦੇ ਕੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, "ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਾ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ।" ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?" ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰ, ਜਿੰਨੀ ਤਪस्या ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਰ, ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।" ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਹਾਲੇ ਵਿਚ, ਤਪस्या ਕਰਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਬੋਲੀ, "ਮੈਂ ਬਚਾ ਹਾਂ, ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗਰ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮਿਹਰ ਕਰੋ।" "ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬਚਨ, ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਾਲਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਜਦੋਂ ਭਗੀਰਥ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਬਿਨਾ ਡਰ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਭਗੀਰਥ!" ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਦੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜਟਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਮਹੇਸ਼ਾ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਨਦੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਬੇਟਾ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰ, ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ।" ਭਗੀਰਥ ਨੇ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰੀ ਗੀਤ ਬਣਾਇਆ। ਗੰਗਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਭਗੀਰਥ, ਹਾਲੇ ਬਚਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ, ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਏ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਵਗਾਇਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਚਾ ਰਾਜਾ ਬੋਲੀ। "ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ," ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ।