ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗੌਤਮ ਨੇ ਧਰਮਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਹਰਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ, ਉਹ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਖ-ਸਾਥ ਵੀ ਭੋਗੇ। ਇਹ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਮਾਂ, ਕਰਤਾ, ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰਕ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਿ-ਕਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੱਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਧਰਿਆ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸੱਚੇ ਯੋਗੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਉਮਾਪਤੀ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਭੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਵਫਾਦਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਜਲੇ ਬੁਲ-ਧਾਰੀ, ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਖੁਦ ਆ ਕੇ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਗੌਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ—even ਉਹ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।" ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। "ਹੈਰਾਨਗੀ! ਕਿਹੜਾ ਭਾਗ! ਕਿਹੜਾ ਧਰਮ! ਕਿਹੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ! ਕਿਵੇਂ ਅਜੋਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚਲਣ! ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ!" "ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਗੰਗਾ ਦਿਓ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ!" "ਤੂੰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੰਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ, ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਲਈ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।" "ਜੋ ਭਗਤ ਤੁਹਾਡੀ, ਮਾਤਾ, ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ—ਇਹ ਵਰ ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ।" ਇਸ ਸੰਬੋਧਨ ਤੇ, ਗੌਤਮ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਿਆਰੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਛੱਡੋ।" "ਜਦ ਤਕ ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਤੱਤ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੰਦ੍ਰ-ਗ੍ਰਹਣ, ਸੂਰਜ-ਗ੍ਰਹਣ, ਉੱਤਰਾਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਦਿਵਸਾਂ 'ਤੇ। "ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਉਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਹਰਾ।" "ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਪ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਯਜ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਯਜ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਪਰ ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਨ ਹੀ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੈ।" "ਸਭ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ; ਹਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਮ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸਯਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਹਰਾ।" "ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੋ; ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਦਸ ਯੋਜਨ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੂਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਉਣ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵਣ। "ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੀਰਥ ਇਕੱਠੇ—ਇਹ ਇੱਕ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ; ਬਸ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮਾਂਗਿਆ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ। ਕਦੇ ਵੀ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਚ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ, ਗੌਤਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।" ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਗੌਤਮ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਗਿਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਗੌਤਮ ਆਇਆ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਟਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ, ਉੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੀ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਲਗਾਏ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਗਾ ਲੈ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆਇਆ—ਫਿਰ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ। ਜਟਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੀਂ ਬੋਲੇ: "ਹੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ ਦੀ ਜਟਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀ, ਮਾਫ ਕਰ, ਹੇ ਮਾਤਾ! ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ—ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਓ, ਜੋ ਭਲਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ, ਦੇਵੀ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਉਪਟਣ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਬੋਲੀ: "ਕੀ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ ਜਾਵਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋ।" "ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਹੇ ਦੇਵੀ—ਇਹ ਹੋਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਹਰ ਥਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤੱਤ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਸਦੀਵੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।