ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਲ-ਕੰਭਲ (ਕਮੰਡਲ) ਲੈ ਲਵੋ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਜਲ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਯਾਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਜਲ-ਕੰਭਲ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਥੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜੈਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਅਜਨਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ, ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਉਸ ਜਲ-ਕੰਭਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਸੀ, ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਇਸ ਜਲ-ਕੰਭਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੰਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਈ?" ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਬਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜੇਤੁ ਸੀ, ਪਰ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਯਸ਼ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਸਚਾਈ, ਤਾਕਤ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਮਾਫੀ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਦਵਿੱਤੀਅ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ਾਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ, "ਅਸੀਂ ਬਲੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾਈਏ?" ਜਦ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਰੋਗ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਾਂ ਕੋਈ ਅਨਾਚਾਰ, ਨਾਂ ਧਰਮ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ, ਨਾਂ ਕੋਈ ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਤੇ ਨਾਂ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਦ ਬਲੀ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਤੀਰ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਉਸਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਲਪਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਖ਼ਰ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋ। ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਦੁਖ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਜੇ ਸਾਡੀ ਬਾਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਲਾਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਰਣ ਲਏ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਰਾਜ ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਭੋਗਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ, ਰੁਦ੍ਰ ਵਜੋਂ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ; ਅਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜਦ ਰਾਜ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਤੁਸੀਂ ਅਨਾਦੀ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਹੋ, ਅਨੰਤ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋ; ਤੇ ਜੋ ਸਾਡਾ ਵੈਰੀ, ਸੀਮਤ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਥਿਰ ਰਹੀਏ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਬਲੀ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਂ ਦੇਵਤੇਆਂ, ਨਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮੰਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ ਬਲੀ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਲਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਜ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਤਸਵ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬਲੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਸਨ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, "ਦਾਨ ਕਰੋ, ਭੋਗੋ, ਪੂਜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ"—ਇਹ ਬਚਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਮਨ, ਜੋ ਸਾਮ ਗੀਤ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਯਜਨ-ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ, ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਯਜਨ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਕੇ, ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵਾਮਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦਾਤਾ, ਯਜਨ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ। "ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਜੋ ਭਰਗਵਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ ਯਜਨ-ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਸੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। "ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬਲੀ। ਉਹ ਯਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਯਜਨ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਕੁਝ ਮੰਗਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਫਿਰ ਦਾਨ ਕਰੀਂ।" ਬਲੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਜੋ ਯਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਪ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਪ ਕੁਝ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੋਚਣਾ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਦਿਤੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਮਨ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ।