ਇੱਕ ਵਾਰ, ਭਗਵਤ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਯਗਿਆਂ ਦੇ ਦੁਲਭ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿ্ণੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅੰਧੇਰੀ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਚਲ ਸਵਰੂਪ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਕੀ-ਇੱਕ ਪਿਢ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉੱਤਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਵਿ্ণੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਜੇਠ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਯੁਗਮਤਾ ਨਾਲ—ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵਣ। ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀਓ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਹਾਨ ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜਾਂ ਰਾਮ, ਜਾਂ ਭਦਰਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਨੈਮਿਸ਼, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਗਿਆ, ਗੰਗਾਦ੍ਵਾਰ, ਕੁਸ਼ਾਵਰਤ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ-ਸਮੁੰਦਰ ਸੰਯੋਗ ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਕਾਮੁਖ, ਸ਼ੁਕਰ, ਮਥੁਰਾ, ਮਾਰੂਭੂਮੀ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਵਾਯੁਤੀਰਥ, ਮੰਦਰ, ਸਿੰਧੁ ਸਮੁੰਦਰ, ਪਿੰਡਾਰਕ, ਚਿਤਰਕੂਟ, ਪ੍ਰਭਾਸ, ਕਣਖਲ, ਸ਼ੰਖੋਧਾਰ, ਦੁਆਰਕਾ, ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ, ਲੋਹਕੁੰਡ, ਅਸ਼੍ਵਤੀਰਥ, ਕਮਲਾਇਆ, ਕੋਟਿਤੀਰਥ, ਅਮਰਕੰਟਕ, ਲੋਹਰਗਲਾ, ਜੰਬੁਮਾਰਗ, ਸੋਮਤੀਰਥ, ਪ੍ਰਿਥੂਡਕ, ਉਤਪਲਵਰਤਕ, ਪ੍ਰਿਥੂਤੁੰਗ, ਸੁਕੁਭਜਕ, ਏਕਾਮਰਕ, ਕੇਦਾਰ, ਕਾਸ਼ੀ, ਵੀਰਜਾ, ਕਲੰਜਰ, ਗੋਕਰਨ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਮਹੇਂਦ੍ਰ, ਮਲਯ, ਵਿਂਧਿਆ, ਪਰਿਆਤ੍ਰ, ਹਿਮਾਲਯ, ਸਾਹਯ, ਸ਼ੁਕਤਿਮੰਤ, ਗੋਮੰਤ, ਅਰਬੁਦਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਸਰੋਵਰ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਨ ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਓ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵਣ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਸਮੇਤ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਸਮੇਤ ਵਿ्णੂ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਪੂਰਨ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਇਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤ ਦੁਜਜਾਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਯੋਗ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਆਖਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਤਸ਼ਵ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਓ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੇਠ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਰਿ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੁੱਚਾ, ਨਿਰਮਲ ਕੁਆਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਜਲਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ, ਭੋਗਵਤੀ ਨਦੀ ਵੀ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਭਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਨ ਯੋਗ, ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਵੇ, ਧੂਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਸਜੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੰਚ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੇ ਸੁਰ ਉਠਦੇ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ—ਇੱਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਸਨਿਆਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ—all ਮਿਲ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥ ਜਲਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਢੋਲ, ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀ, ਮੁਰਜਾ, ਕਹਲਾ, ਝਾਂਝ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਤੇ ਝਰਝਰਾ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਲਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਚਹੁੰ-ਫਿਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਦ ਤੇ ਸਤੁਤੀ, ਵੀਣਾ ਤੇ ਬਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗੂ ਮਹਾਨ ਧੁਨੀ ਉਠਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪਾਠ, ਹੋਰ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਸੁਰ, ਅਤੇ ਸਮਵੇਦ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਗਲ ਘੜੀ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਾ, ਸਨਿਆਸੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਸਭ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਕਾਲੀ-ਕਾਂਵਲੀ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ, ਜੋ ਪੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਹਾਰ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਰਾਮ ਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੁੱਟ ਪੁੰਨ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।