ਇਕ ਵਾਰ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਡਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ: ਦੱਖਣ-ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਵਰਾਹਾ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ। ਫਿਰ, ਅਠ-ਅੱਖਰ ਵਾਲੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਚਕਰ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਗਦਾ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਝ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤੂਣੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਤਲਵਾਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਜੰਗਲ ਵਾਲਾ ਹਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ, ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ; ਦਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚੌਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਾਯੂ, ਕੁਬੇਰ, ਈਸ਼ਾਨ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਇਸ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ, ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਦਿਨ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਵਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਮ, ਜੋ ਓਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, 'ਨਮਸ' ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਦ੍ਰਾਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗਤਾ ਹੋਵੇ, ਅਠਾਈ, ਅਠ, ਜਾਂ ਇਕ ਸੌ ਅਠ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਚਾਹਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਮਲ, ਸ਼ੰਖ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ, ਗਦਾ, ਗਰੁੜ, ਚਕਰ, ਤਲਵਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗ—ਇਹ ਅੱਠ ਮਦ੍ਰਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। "ਜਾ, ਜਾ, ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚ,"—ਇਹ ਆਦਿ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਉੱਚਾ ਧਾਮ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਅਚੂਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ। "ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਅਚੂਤ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧਵਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰ ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੌਂਆਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਰਕਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗਰਵਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਹਣੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ 'ਤੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਇਕੀ-ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਉਹ ਸ਼ਤ ਮਾਨਵੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਵਧੀ ਲਈ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ, ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ, ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ-ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਇੱਥੇ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ, ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸੁਸੰਯਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਵੈਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਦਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਕਤ ਬਣਦਾ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ, ਉੱਤਰਾਏਣ, ਦੱਖਣਾਏਣ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਛੇਵੀਂ ਤਿੱਥੀ, ਗ੍ਰਹਿ-ਯੋਗ, ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ—ਇਹ ਸਮੇਂ, ਆਸ਼ਾਢ, ਕਾਰਤਿਕ, ਮਾਘ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਖੁੰਨਤ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦਾਨ, ਪਿੰਡ-ਦਾਨ, ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਮੁਕਤੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਤੇ ਮਹਿਮਾ—ਇਹ ਸਭ ਫਲ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ, ਮੰਦ ਸੁਪਨੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ, ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਦ ਤਕ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਮੁੰਦਰ, ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਦੇ ਵੀ, ਨਾ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ?—ਇਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।