ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਏਂਗਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ, ਦੋਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ੇਵਤਗੰਗਾ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਣਗੇ। ਰਾਜਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕ ਤਿਨਕੇ ਨਾਲ ਵੀ, ਸ਼ੇਵਤਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਮਾਧਵ ਨਾਮਕ ਇਸ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਦੇਵਕਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਵੰਤਰ ਤੱਕ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਥੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿੱਠਾ ਗਾਇਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਛਤ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਉਥੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਸੁਖੀ, ਧਨ-ਧਾਨ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਵਾਹਨ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰੇ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਵਟਵ੍ਰਿੱਛ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰਿ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਖ਼ਰੀ ਸੁਖੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੱਟੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਮੱਛੀ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਦੇ ਆਦਿਕਾਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਮੱਛੀ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਧਵ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਟਿਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਸ ਮੱਛੀ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਭਗਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰਿ ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਦ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਛਾ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜੇਤ, ਦਾਨੀ, ਭੋਗੀ, ਯਜਮਾਨ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਭਗਤ, ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਹਰਿ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਮੱਛੀ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਗਿਆਨਤਾ ਦੱਸੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਯੋਗ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਏਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਵਟ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰੁੱਖ, ਰੌਹਿਣੇਯਾ, ਮਹਾਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨਾ ਸਰੋਵਰ—ਇਹ ਪੰਜ ਤੀਰਥ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਜੈਸ਼ਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਜੈਸ਼ਠਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸੁਭਕ ਤੀਰਥ ਰਾਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਇੱਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਦਵੈਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ-ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਉਸ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੇ ਵਟਵ੍ਰਿੱਛ ਦੇ ਕੋਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਧਰਮ ਕਮਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਦੀ ਮਾਪ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਵਟ, ਵਟਪਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪੁਰਾਣ ਪੁਰਖ—ਇਹ ਵਟ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਟਵ੍ਰਿੱਛ ਦੀ ਮਾਪ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ—ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਚੌਥਾ ਘਟਾ, ਅੱਧ ਯੋਜਨ, ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਟਵ੍ਰਿੱਛ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਧਨਵੰਤਰਾ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਕੋਈ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸਵਰਗ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਜਲ ਛਕਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣਾ ਤੇ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, 'ਓਮ ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ'—ਇਹ ਅੱਠ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਹੱਥ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਈ ਮੰਤ੍ਰ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; 'ਓਮ ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ' ਮੰਤਰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਜਲਾਂ ਨੂੰ 'ਨਾਰਾ' ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਇਹ ਜਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਵੇਦ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ; ਦੁਜਾਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ; ਯਜਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਲਈ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਅੱਗ, ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਹਵਾ, ਮਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜੀਵਤ ਹੈ—ਭੂਤਕਾਲ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ; ਸਥੂਲ, ਸੂਖਸ਼ਮ ਜਾਂ ਪਰਮ—ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪਤਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ੇ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ; ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੰਦਰੀ; ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹਨ।