ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਇਹੀ ਸਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਸਭ ਦੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੇਰਾ ਆਪਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਰ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਵੀ ਤਕਲੀਫ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਚਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੈਂ ਹੀ ਇਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬਚਪਨ ਤੱਕ, ਜਦ ਤੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਗਦੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸਭ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉੱਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਧਨਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਥੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੱਜਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। "ਹੇ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਮੇਰੀ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ? ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਝਟਪਟ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਡਿੱਠੇ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਮਿਲੇਗੀ।" ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਰਵੋਚਤਮ ਸਰੂਪ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਹਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮੋਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਇਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਅਤੇ ਸ਼ੈਵ ਤੇ ਭਾਗਵਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ।" "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਥਾਂ ਬਿਠਾਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹਰੀ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਜਾਣਣਗੇ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਇਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਜਲਦੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ; ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇਂਗਾ।" "ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਡੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ—ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ, ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ। ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ।" "ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਜੋ ਗਰੁੜਧਾਰੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਬਲਿਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਤੀਰਥ ਬਣਾਵੀਂ।" "ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਤਲਾਬ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ; ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ—ਜਨਾਰਦਨ, ਸਭ ਥਾਈਂ ਵਿਆਪਕ—ਉਥੇ ਹੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਅੱਗੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ। ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਤਲਾਬ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਡੁੱਬਕੀ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰੇ। ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਅਘੋਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ। "ਹੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਚੰਦ੍ਰਧਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਹੇ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਸ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਗਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।