ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇਕੱਲਾ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦੋ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਕੋਲ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਰੁੱਖ ਕਿਉਂ ਕੱਟਿਆ?” ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਵੱਡੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇੰਨੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਇਹ ਰੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ?” ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਚੰਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਉਚੇਤ ਆਦੇਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਾਈ ਹੈ।” ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਸਕਰਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਕੇਵਲ ਕੇਲਾ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਇਹ ਉੱਦਮ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਇੱਛਾ-ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਭਵੰਡਰ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬੁੱਲਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵੱਲ ਉਠਿਆ—ਇਹ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਧਰਤੀ, ਲੋਕ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਬਾਗਾਂ—all are blessed because of you. ਇੱਥੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ, ਅਤੇ ਨਗਰ, ਜੋ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਭੀ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਆ ਜਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਧਰਮਕਥਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਾਥੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਵੇਗਾ—ਤੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਆ ਜਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ (ਦੁਇਜ), ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਲਾ-ਕਾਰ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਵੀਂ—ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅਤਿ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ। ਦੂਜਾ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਹਲ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਜਾਂ ਸੱਪ ਭੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਨੰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਤੀਜੀ ਮੂਰਤੀ ਸੁਭਦ੍ਰਾ, ਜੋ ਸਭ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗ ਚਮਕਦੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ, ਪਾਟਲਾਂ ਵਰਗਾ ਮੱਥਾ। ਨੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ, ਭਯੰਕਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਕ ਕੰਨ ਵਾਲਾ ਕੁੰਡਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਤੇ ਮੁਸਲ। ਦੂਜੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ, ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ, ਅਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਰੂਪ, ਪੀਲੇ ਵਸਤਰ, ਮਹਾਂ ਭਯੰਕਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹਰੀ। ਤੀਜੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗ ਚਮਕਦੀ, ਲੰਬੀਆਂ ਕਮਲ ਅੱਖਾਂ, ਵਿਲੱਖਣ ਵਸਤਰ, ਹਾਰ ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਉਭਰੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਸ਼ਚਰਜਮਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸਭ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ, ਅਦਭੁਤ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਦਿਵ੍ਯ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵ ਹੋ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ, ਜਾਂ ਯਕਸ਼ ਜਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ? ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋ ਜਾਂ ਹਰਿ (ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼), ਜਾਂ ਵਸੂ, ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲੀ ਸੁਰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਮਾਯਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦਰਸਾਓ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਯਕਸ਼, ਨਾ ਦੈਤ, ਨਾ ਇੰਦਰ; ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾ ਰੁਦ੍ਰ। ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਜਾਣੋ। ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਸੰਖ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਯਮ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਧਰਤੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ, ਹਵਨ ਦਾ ਭੋਗੀ, ਵਰੁਣ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲਾ ਜਾਂਦਾ, ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਚਲ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈ ਹੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਟ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।