ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਵ ਜੇੜਾ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਟ ਵ੍ਰਿੱਛ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੀ ਧਰਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜਦੋ ਲੋਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਲੋਕ ਉਥੋਂ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਅਜਨਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਅਜੇਤ, ਨੀਲ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਨਿਰਗੁਣ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੇ ਹੋਏ, ਹਾਰ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕਰਧਨੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋ। ਸਭ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਡੋਲ, ਅਚਲ, ਸੁਕਸ਼ਮ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਸਤਿਤਵ ਤੇ ਅਨਸਤਿਤਵ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਨਾਥ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਟ ਵ੍ਰਿੱਛ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਮੈਂ, ਅੰਤਕ (ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ), ਉਸ ਉੱਚੇ ਪਦ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਲਈ ਇਹ ਸਤੁਤਿ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਵੈਵਸਵਤ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸਤੁਤਿ ਕੀਤੀ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।" ਉਥੇ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨੀਲੇ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਚਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਾਵ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸਨਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਿੱਟੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਸੁਦਨ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਲਵੋ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿਆਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਣ। ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਯਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੀਲਮ ਮੂਰਤੀ ਓਥੇ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਲੁਕਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਘਟਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ (ਦੇਵੀ ਨੂੰ) ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ, ਉਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ, ਮੰਦਰ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ—ਇਹ ਸਭ, ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ, ਲੂਣ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਕਲਪ ਪਾਠ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੀ ਕਥਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਵਟ ਵ੍ਰਿੱਛ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਬਲਦੇਵ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਉਥੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਹਿਮਾ, ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਉਸ਼ਾ (ਭੋਰ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਨੰਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤਿ, ਸ਼੍ਵੈਤਮਾਧਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸਵਰਗ-ਦੁਆਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਮਹਾਨ ਜੈਠ, ਹਲ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਮੇਲੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਣਨਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ—ਇਹ ਸਭ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਅਗਲੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਸਿਰੋਤਮੁਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵ, ਅਸੀਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਭਾਗ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮুনি, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਰਮ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।" ਜਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਵਿੱਤ੍ਰੋਪਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਵੱਡੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀ, ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਮਹਾਨਦੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਜਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਘੁੰਘਰਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।