ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਤਾ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਚਾਤਕ, ਬਹੁਪੁਤ੍ਰ, ਜੀਵੰਜੀਵ, ਕਾਕੋਲਾ, ਕਲਵਿੰਕ ਅਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਬੇਅੰਤ ਸੁਰੀਲੇ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੇਤਕੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਲਾਂ, ਮੱਲਿਕਾ, ਕੁੰਦ, ਯੂਥਿਕਾ, ਤੇ ਟਗਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁਟਜ, ਬਾਣਪੁਸ਼ਪ, ਅਤਿਮੁਕਤ, ਕੁਬਜਕ, ਮਾਲਤੀ, ਕਰਵੀਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ, ਜੰਗਲਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਾਸਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਯਕਸ਼, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰ, ਹਰਣ, ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਸਿੰਘ, ਸੂਰ, ਮਹਿਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਚੀਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਹਾਥੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ, ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਰਗੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ, ਲੱਤਾ-ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੰਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਕਵਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪੋਖਰ, ਕਦੰਬ ਪੰਛੀ, ਗੋਤਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਚਕਰਵਾਕ ਹੰਸ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਕਮਲ, ਸੌ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲ-ਪੁਸ਼ਪ, ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀ ਵੀ ਸਨ। ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ, ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਚੀਆਂ-ਉਚੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਚੋਟੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਵਿਅਪਕ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ੀਦਾਰ ਢਲਾਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਾੜ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਤੇ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਸੀ—ਇੱਕ ਐਸਾ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤਮ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਮੂਰਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ? ਫਿਰ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਤੇ ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਭਦਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ? ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਆਸ਼ਚਰਜ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਾਰਣ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਿ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਹੀ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਰਿਸ਼ੀ, ਗੁਹ੍ਯਕ, ਸਿੱਧ, ਸੁਪਰਨ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਹੋਰ ਦੇਵ-ਗਣ, ਸਾਧ੍ਯ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਆਦਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ, ਵਾਲਖਿਲ੍ਯ ਆਦਿਕ ਵੀ ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇਵ-ਵਨ, ਹਰੇਕ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਦਰਖ਼ਤ, ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ ਆਦਿ, ਪੁੰਨਾਗ, ਅਸ਼ੋਕ, ਸਰਲ, ਵਟ, ਆਮ, ਅਮ੍ਰ, ਅਰਜੁਨ ਆਦਿ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਸਨ। ਪਾਰਿਜਾਤ, ਅੰਬਰ, ਖਦਿਰ, ਅਨੀਪ, ਬਿਲ੍ਵ, ਕਦੰਬ, ਧਵਾ, ਖਾਦਿਰ, ਪਾਲਾਸ਼, ਸੀਰਸ਼, ਆਮਲਾ, ਤੇ ਤਿੰਦੁਕ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਾਰੀੰਗਾ, ਕੋਲਾ, ਬਕੁਲ, ਲੋਧਰ, ਅਨਾਰ, ਦਰੁਕ, ਸਰਜ, ਕਰਨ, ਟਗਰ, ਸ਼ਿਸ਼ੀ, ਭੂਰਜ ਅਤੇ ਵਨੀੰਬ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਸਥਾਨ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਆਪਣੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮਾਲਤੀ, ਯੂਥਿਕਾ, ਮੱਲੀ, ਕੁੰਦ, ਬਾਣਾ, ਕੁਰੁਣਟਕ, ਪਾਟਲ, ਅਗਸ੍ਤ, ਕੁਟਜ, ਮੰਦਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਵੀ ਬੇਅੰਤ ਮਨ ਭਾਵਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਨਰ-ਕੋਇਲ ਦੀ ਮਧੁਰ ਕੂਕ ਅਤੇ ਮਸਤ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਗਾਂ ਨਾਲ, ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੋਲੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ। "ਹੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਮੋਹ, ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਜਦੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਏ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਯੋਗ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕੇ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਸਰਵੋਤਮ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਬਚਨ ਆਖੇ। "ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ, ਮਨ ਭਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਹਦੇ ਗੁਣ ਗਾਇਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨ ਤਾ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਨ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ, ਨ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਹਨ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਓਹਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।