ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਗਨ—ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਸਮੇਤ—ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦਾਤ, ਯਗਨ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਯਗਨ ਤੇ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹਦ ਸੋਨਾ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ, ਉੱਤਮ ਉਨ, ਚਮੜੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਰਤਨ, ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਕੋਈ ਘੱਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ, ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉਠਿਆ: "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਹਰਿ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਤੰਤਰ, ਆਗਮ, ਮਹਾਕਾਵਿ, ਪੁਰਾਣਕਥਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੰਥ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਲਕੜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਮਕ ਸਰਵੋਚ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਸਚ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ; ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੋਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਦੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂ?" ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਨੈਣ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ, ਮਕੁਟ ਅਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ—ਰਾਜਾ—ਉਜਜੈਨੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਚਲੇ। ਰਥ-ਸਵਾਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ; ਉਹ ਰਥ ਇਲਾਹੀ ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ। ਘੋੜੇ-ਸਵਾਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ, ਗਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਕਰੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ, ਸਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਵਚ, ਝੰਡਿਆਂ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਮਾਹਿਰ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਅਣਗਣਤ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਧਨੁ, ਬਾਣ, ਭਾਲੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਦੇਵ-ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਵੀਰ ਯੁਵਕ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਸਦਾ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ, ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋਠ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ, ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਦੇਵ-ਵਸਤ੍ਰ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਸਰੀਰ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਚਿਹਰੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਪਤਲੇ ਕੰਧ, ਸੁੰਦਰ ਪਹਿਨਾਵਾ, ਘੁੰਮਦ ਵਾਲ, ਮੂੰਹ ਪਾਨ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਉੱਚ-ਨੀਵੀਂ, ਰਤਨ-ਸਜੀ ਗੱਡੀਆਂ 'ਚ, ਗਾਇਕਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਰਖਵਾਲੇ, ਲੰਬੇ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼—all ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਵਪਾਰੀ ਗਿਰੋਹ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਧਨ, ਰਤਨ, ਸੋਨਾ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਘਾਹ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਲੱਕੜ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਮੰਚ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ, ਤੇਲ, ਕਪੜੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਫਲ, ਪੱਤਿਆਂ, ਭਾਰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਧੋਬੀ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ—ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਗਵਾਲ, ਨਾਈ, ਕਪੜੇ ਸਿਲਣ ਵਾਲੇ, ਭੇੜ-ਬਕਰੀ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਿਰਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਹੰਸ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਨਾਜ, ਸਤੂ, ਗੁੜ, ਲੂਣ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਗਾਇਕ, ਨਰਤਕ, ਸ਼ੁਭ ਸਲੋਕ ਪੜ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਅਭਿਨੇਤਾ, ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਕਵੀ, ਕਵਿਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਅੰਗ, ਗਰੁੜ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਰਖਣ ਵਾਲੇ, ਲੋਹਾਰ, ਤਮਬਾ-ਕਾਰ, ਕਾਂਸੀ-ਕਾਰ, ਸੋਨੇ-ਕਾਰ, ਰੇਸ਼ਮ-ਬਣਨ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਕੁੰਭ-ਕਾਰ, ਅੱਗ-ਕਾਰ, ਲਾਠੀ-ਕਾਰ, ਤਲਵਾਰ-ਕਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼, ਦੂਤ, ਲੇਖਕ, ਹੋਰ ਕਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਾਲੀ-ਕਾਰ, ਮੂਰਤ-ਕਾਰ, ਕਲਾ-ਕਾਰ, ਤੇਲ-ਨਿਕਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਭੁੰਨਿਆ ਅਨਾਜ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਪੰਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ-ਡਾਕਟਰ, ਮਨੁੱਖ-ਡਾਕਟਰ, ਰੁੱਖ-ਡਾਕਟਰ, ਗਾਂ-ਡਾਕਟਰ, ਕੱਟਣ-ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਣਗਣਤ ਸ਼ਹਿਰੀ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਵੇਲੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ, ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਗੇ ਵਧਿਆ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੀ ਪਾਲਣ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨੱਚਣ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਣਗਣਤ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।