ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਰੀਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਭਗਵਾਨਾਂ ਦੇ ਭਗਵਾਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਜਨਾਰਦਨ, ਵਾਸਦੇਵ, ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਵਸਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇਕੀ-ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਵਾਲੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਜੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਅਜਹੇ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੋਹਣਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਨੰਦ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਯੋਗ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ 'ਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਵਾਮਿਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕਮਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ, ਅਠਾਰਾਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਚੌਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ, accomplished beings ਦੀਆਂ ਮੰਡਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ, ਪੁਰਾਣਕਥਾਵਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਵਿ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਇਕ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤੁੱਟ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚਤੁਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਤਮ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਬਲਵਾਨ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਨ ਦੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਗਿਆਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਗ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਦਾਨ, ਯਗ ਜਾਂ ਤਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਸੋਨਾ, ਮੋਤੀ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ, ਉੱਤਮ ਕਪੜਿਆਂ, ਚਮੜਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਦੌਲਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਹਰੀ, ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾਤਾ ਹਨ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂ?" ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਤੰਤ੍ਰ, ਆਗਮ, ਮਹਾਕਾਵਿ, ਪੁਰਾਣਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੋਚੇ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰੇ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਮਕ ਉਸ ਅਖੰਡ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਸਦਾ-ਥਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂ?" ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਣਮਾਲਾ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਮਸਤਕ ਤੇ ਮਕੁਟ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਕੜੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਉੱਜੈਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ لشਕਰ, ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ। ਸਾਰੇ ਸਾਰਥੀਆਂ, ਹਥਿਆਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਧੱਜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਇੰਝ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਘੋੜਸਵਾਰ, ਬਰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਗਦਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਕਰੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਤ, ਡਰਾਉਣੇ, ਸੱਠ ਸਾਲਾ ਹਾਥੀ, ਸੋਣੇ ਦੀ ਜੰਗੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨੇ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਅਣਗਿਣਤ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ, ਧਨੁਸ਼, ਬਰਛੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਉਹ ਸਭ ਨੌਜਵਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ, ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਹਾਦੁਰ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਰਗੇ ਹੌਂਠ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਦੰਦ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਸਵਰਗ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੁਗੰਧੀ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸ਼ਰਦ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।