ਪ੍ਰਥੂ ਦੀ ਕਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਧਰਤੀ, ਵੈਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਥੂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਹਰ ਥਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਥੂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਨਾਲ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਪ੍ਰਥੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਆਕਾਰੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਉਹ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਜਦ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਾ ਲੱਭਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਪ੍ਰਥੂ ਕੋਲ ਆਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਥੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਿਚ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਦੇਵੋਗੇ? ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।” ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਹਰ ਕੰਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਹੀ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਲੱਭੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿਵਾ ਸਕੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਵੋ। ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਇਹ ਸਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ।” ਪ੍ਰਥੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ, ਆਪ ਜਾਂ ਹੋਰ, ਜਾਂ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਹਿਨ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇੱਕ ਬੁਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਣਸੁਣੇ ਕਰਨ ਤੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਾਂਗਾ।” “ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ। ਤੂੰ ਇਹ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਬਣ ਜਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਉਠਾਇਆ ਹੈ।” ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, “ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕਰਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਬੱਝਾ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਬਰਾਬਰ ਕਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਦੁੱਧ ਹਰ ਥਾਂ ਵਹੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ, ਪ੍ਰਥੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਾਨ ਦੇ ਨੁੱਕ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਵਧੇ। ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਸਲਾਂ, ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ, ਖੇਤੀ, ਵਪਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਨ ਸਚ ਸੀ, ਨ ਝੂਠ, ਨ ਲਾਲਚ, ਨ ਈਰਖਾ। ਜਦ ਵੈਵਸਵਤ ਮਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਪ੍ਰਥੂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਥੂ ਨੇ ਮਾਨਵ ਸਵਾਯੰਭੂ ਨੂੰ ਬੱਝਾ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਥੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਥੂ, ਵੈਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਪਜੀਆਂ; ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਨਾਗ, ਦੈਤ, ਯਕਸ਼, ਸਤਪੁਰਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਪਹਾੜ, ਤੇ ਰੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਬੱਝਾ, ਪਾਤ੍ਰ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਸੋਮਾ ਬੱਝਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਧ ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਸੀ, ਤੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵੇਦ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰ ਸੋਨਾ, ਇੰਦਰ ਬੱਝਾ, ਦੁੱਧ ਤਾਕਤ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰ ਚਾਂਦੀ, ਯਮ ਬੱਝਾ, ਅੰਤਕਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਅੰਮ੍ਰਿਤ। ਨਾਗਾਂ ਲਈ ਤਕਸ਼ਕ ਬੱਝਾ, ਪਾਤ੍ਰ ਅਲਾਬੂ, ਏਰਾਵਤ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਿਸ਼। ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਠਾ, ਦੁੱਧ ਮਾਯਾ, ਵਿਰੋਚਨ ਬੱਝਾ, ਪਾਤ੍ਰ ਲੋਹਾ। ਯਕਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰ ਕੱਚਾ ਮਿੱਟੀ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਬੱਝਾ, ਦੁੱਧ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਸੁਮਾਲੀ ਬੱਝਾ, ਦੁੱਧ ਲਹੂ, ਦੁੱਧ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਤ੍ਰ ਖੋਪੜੀ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਲਈ ਚਿੱਤਰਰਥ ਬੱਝਾ, ਪਾਤ੍ਰ ਕਮਲ, ਸੁਰੁਚੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਧ ਸੁਗੰਧ। ਪਹਾੜਾਂ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰ ਪੱਥਰ, ਦੁੱਧ ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨ, ਹਿਮਵਨ ਬੱਝਾ, ਮੇਰੂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਲੱਖਾ ਬੱਝਾ, ਫੁੱਲਦਾਰ ਸ਼ਾਲਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਤ੍ਰ ਪਲਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪੱਤਾ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਵੇਂ, ਜਲੇ, ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਉੱਗੇ ਅੰਕੁਰ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਹਾਰਾ, ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਆਧਾਰ ਤੇ ਗਰਭ ਹੈ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ। ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬਣੀ, ਤੇ ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਉਪਜਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।