ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਆਚਾਰ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਲਈ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ, ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਬਕੁਲ, ਨਾਗਕੇਸਰ, ਪਿੱਪਲ, ਕਰਨਿਕਾਰ, ਚੰਦਨ, ਅਗਰੂ ਅਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਪੁੰਨਾਗ, ਨਾਰੀਅਲ, ਜੈਕਫਲ, ਚੀੜ, ਸੰਤਰਾ, ਲਕੂਚਾ, ਲੋਧਰਾ, ਸਪਤਪਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅੰਜਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅੰਬ, ਬੈਲ, ਕਦੰਬ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ, ਧਾਵਾ, ਖਦੀਰ, ਪਟਾਲ, ਅਸ਼ੋਕ, ਟਗਾਰਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਹਨ। ਪੀਲੇ ਅਰਜੁਨ, ਭੱਲਾਤਕ, ਸਿੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਾਤਕ, ਵਟ, ਪੀਪਲ, ਕਸ਼ਮਰ, ਪਲਾਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ, ਪਾਰਿਜਾਤ, ਇਮਲੀ, ਵਿਭੀਤਕ, ਪੁਰਾਣੀ ਆਵਲਾ, ਪਲਖ, ਜਾਮੁਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਰਿਸ਼ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਹਨ। ਕਲੇਯਾ, ਕੰਚਨਾਰ, ਮਧੁ-ਜੰਬੀਰਾ, ਟਿੰਡੂਕ, ਖਜੂਰ, ਅਗਤਿਆ, ਬਕੁਲ, ਸ਼ਕੋਟਕ ਅਤੇ ਹਰਿਤਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਨਕੋਲਾ, ਮੁਚੁਕੁੰਦਾ, ਹਿੰਤਲ, ਬੀਜਾਪੂਰ ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਝਾੜ-ਬੂਟੇ, ਅਤਿਮੁਕਤ ਅਤੇ ਕੁਬਜਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਸ਼ਮੀਨ, ਕੁੰਦਬਾਨਾ ਅਤੇ ਕੇਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਤੁਲੁੰਗ, ਸੁਪਾਰੀ, ਕਰੂਣਾ ਅਤੇ ਸਿੰਧੁਵਾਰਾ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਹਨ। ਬਹੁਵਰਾ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਬੇਰੀ, ਕਰੰਜਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਦੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ, ਲਤਾਵਾਂ, ਝਾੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਨੰਦਨ-ਵਾਨ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਉਪਵਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ—ਚਕੋਰ, ਕਮਲ, ਭੌਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯਪੁੱਤਰ ਉਥੇ ਹਨ। ਕਲਾਵਿੰਕਾ, ਮੋਰ, ਤੋਤਾ, ਕੋਇਲ, ਕਬੂਤਰ, ਖੰਜਰੀਟ, ਬਾਜ ਅਤੇ ਫਾਖਤਾ ਵੀ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਕੰਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਦਰਿਆ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਤਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਸ਼ਯ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਮੁਦਾ, ਉਤਪਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਹਿਕਦਾਰ ਕਹਲਾਰਾ ਫੁੱਲ ਵੀ ਹਨ। ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਜਲ-ਫੁੱਲ, ਜੋ ਅਤਿ ਮਨਮੋਹਕ, ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ, ਉਥੇ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਹੰਸ, ਕਰੰਦਵ, ਚਕਰਵਾਕ, ਸਰਸ, ਬਾਲਕ, ਕੱਛੂਏ, ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਵੀ ਉਥੇ ਦੇ ਜਲਾਸ਼ਯਾਂ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਕਦੰਬ ਪੰਛੀ, ਡਾਈਵਰ, ਜਲ-ਮੁਰਗੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਜਲ-ਜੀਵ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਝੁੰਡ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ, ਜਲਾਸ਼ਯਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੁਭ ਰੁੱਖ, ਬਗੀਚੇ, ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ—ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ, ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ—ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਧਾਰੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਭਗਵਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਕਾਲ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੁਤਰੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ, ਦਾਨ, ਗੀਤ, ਵਾਦ-ਯੰਤਰ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ, ਸਾਸਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਮਹਾਕਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਵਿਆ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੀਜੇ ਸੁਵਰਗ—ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਵਾਸ ਸਥਾਨ—ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉੱਤਮ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਭੋਗਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬੁਢਾਪਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਠੀਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਦਿਵਿਆ ਵਾਹਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰੀ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਇਕੀ-ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਦਿਵਿਆ ਵਾਹਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਅਡੋਲ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਵਾਹਨ ਤੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁੰਦਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਣਵ ਯੋਗ ਅਪਣਾਉਂਦਿਆਂ, ਉਹ ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇਓ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ, ਵਿਕ੍ਰਮਸਵਾਮੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਪੁਰਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ।