ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਨਾਮਕ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ—ਉਸ ਉੱਚੇ ਧਾਮ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਸੀ? ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ? ਉਸ ਫਲਦਾਇਕ ਤੇ ਦੁਲਭ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵਿਖਿਆਤ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ? ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਧਾਮ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕੀਤੀ? ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤਮ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਖਿਆ? ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਛੱਡੇ, ਦੱਸ। ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ! ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਬੜੀ ਪੁਰਾਤਨ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਮੰਗਲਦਾਇਕ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਪੁੱਛੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ ਹੋਏ, ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ ਸੁਣੋ। ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਵੰਤੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਤਾਲੇ ਤੇ ਬੰਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਅਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸੱਜਿਤ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੱਤਮ ਵਸਤਾਂ ਵੇਚਦੇ ਸਨ; ਰਸਤੇ ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਚੌਰਾਹੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿਨਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਜਸੀ ਹੰਸਾਂ—ਚਿੱਟੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ—ਉਸਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਸਨ, ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਯਜਨ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਬੈਨਰ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਥੇ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸੁਸੱਜਿਤ ਸੀ; ਉਥੇ ਕੋਈ ਗੰਦਾ, ਅਣਪੜ੍ਹ੍ਹ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੋਈ ਬੀਮਾਰ, ਅਪਾਹਜ ਜਾਂ ਜੂਏ ਦਾ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਭਲੇ ਸਨ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਖੇਡਾਂ ਚਲਦੀਆਂ, ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੌਜਾਂ ਕਰਦਾ; ਸੁੰਦਰ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਉਥੇ ਦਿਸਦੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ ਅਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ। ਪਿਆਰੇ ਵਾਲ ਤੇ ਗਲ੍ਹਾਂ, ਮਨਮੋਹਣ ਚਿਹਰੇ, ਮੂੰਛਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਸਨ। ਉਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਉਥੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਦਭੁਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਉਹ ਹੰਸ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪਤਲੀਆਂ ਕਮਰਾਂ, ਸੁਡੌਲ ਨਿਤੰਬ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਚਿਹਰੇ ਮਨੋਹਰ, ਗਲ੍ਹ੍ਹਾਂ ਤੇ ਗਲ੍ਹ੍ਹਾ ਦਾ ਹਿਲਣਾ ਵੀ ਸੁਹਾਵਣਾ, ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਰਗੇ ਹੋਠ, ਚਿਹਰਾ ਪਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਗੋਰੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਬ, ਘੁੰਘਰੂ ਤੇ ਪਾਇਲਾਂ ਦੀ ਛਣ-ਛਣ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਅਦਾਵਾਂ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੇ ਨਸੀਬ ਕਮਾਲ ਦੇ, ਰੂਪ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਚਿਹਰੇ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਸਭਾ ਤੇ ਆੰਗਣਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਗੀਤ, ਸੰਗੀਤ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ। ਉਥੇ ਮੁੱਖ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਤੇ ਗੀਤ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਚਤੁਰ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਕਈ ਹੋਰ ਉਥੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਆਪਿਕਾਵਾਂ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀ, ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ, ਬਾਗ਼-ਬਗੀਚੇ, ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਦਰਾਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਉਥੇ ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਬਕੁਲ, ਨਾਗਕੇਸਰ, ਪਿੱਪਲ, ਕਰਨਿਕਾਰ, ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਚੰਪਕ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ। ਪੁੰਨਾਗ, ਨਾਰੀਅਲ, ਕਠਲ, ਪਾਈਨ, ਸੰਤਰਾ, ਲਕੂਚਾ, ਲੋਧਰਾ, ਸਪਤਪਰਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅੰਜਨਾ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ। ਅੰਬ, ਬਿਲਵ, ਕਦੰਬ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ, ਧਾਵਾ, ਖਦਿਰ, ਪਟਲ, ਅਸ਼ੋਕ, ਤਾਗਰ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ। ਪੀਲੇ ਅਰਜੁਨ, ਭੱਲਾਤਕ, ਸਿੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਾਤਕ, ਵਟ, ਪੀਪਲ, ਕਸ਼ਮਰ, ਪਲਾਸ਼ ਤੇ ਦੇਵਦਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ। ਮੰਦਾਰ, ਪਾਰਿਜਾਤ, ਇਮਲੀ, ਵਿਭੀਤਕ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਂਵਲਾ, ਪਲਖ਼, ਜੰਬੂ ਤੇ ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ। ਕਲੇਯਾ, ਕੰਚਨਾਰ, ਮਧੂ-ਜੰਬੀਰਾ, ਤਿੰਡੂਕ, ਖਜੂਰ, ਅਗਸਤ, ਬਕੁਲ, ਸ਼ਕੋਟਕ ਤੇ ਹਰਿਤਕ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ। ਕੰਕੋਲ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਹਿੰਤਾਲ, ਬੀਜਾਪੁਰ ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਝਾੜ, ਨਾਲ ਹੀ ਅਤਿਮੁਕਤ ਤੇ ਕੁਬਜਕ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ। ਜੈਸਮਿਨ, ਕੁੰਦਬਨ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਚੇ, ਮਾਤੁਲੁੰਗ, ਸੁਪਾਰੀ, ਕਰੁਨਾ ਤੇ ਸਿੰਧੁਵਾਰਾ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਵੰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਕਰਤੱਬ ਕੀਤੇ।