ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਭੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ‘ਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਿਵੇਂ ਵਰਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੋਈ ਭੀ ਪੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ, ਚਾਹੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ, ਜਦੋਂ ਮਾਧਵ ਆਦਿ ਮਹੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਵੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਬਿੰਦੁਸਰਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਦੇਵ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਦੋਂ ਚੰਦਾ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ, ਗਣੇਸ਼, ਨੰਦਿ ਬੈਲ, ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਪਿਲਾ ਘਾਟ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸਤੰਭ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦਰਿਯਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਕੀ-ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਏਕਾਮ੍ਰਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਤੀਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਸੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵਿਰਜਾ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਏ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜਗਤ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਰਜਾ ਵਿਖੇ ਵਸਦੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਆਪ ਹੀ ਸੰਸਾਰ-ਜੰਮੇ ਹਰਿ, ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਪਿਲਾ, ਗੋਗ੍ਰਹ, ਸੋਮਾ, ਅਲਾਬੂ ਨਾਮਕ ਘਾਟ, ਮ੍ਰਿਤਿਉੰਜਯ, ਕ੍ਰੋਧਤੀਰਥ, ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧਕੇਸ਼ਵਰ—ਇਹ ਅੱਠ ਤੀਰਥ ਵਿਰਜਾ ਵਿਖੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ਼ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਉਥੇ ਵਿਰਜਾ ਵਿਖੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ‘ਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਰਜਾ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਥ ਵਿਖੇ, ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕਪਿਲਾ ਅਤੇ ਹਰਿ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਵਾਰਾਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤੱਟ ਤੇ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਸ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਇਹ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ੋਕ, ਅਰਜੁਨ, ਪੁੰਨਾਗ, ਬਕੁਲ, ਸਾਲ, ਸਰਾਲ, ਜੈਕਫਲ, ਨਾਰੀਅਲ, ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ ਤੇ ਕਪਿੱਥ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੰਪਕ, ਕਰਨਿਕਾਰ, ਅੰਬ, ਬੈਲ, ਪਤਾਲ, ਕਦੰਬ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਲਕੁਚਾ, ਤੇ ਨਾਗਕੇਸਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਮਾਲਕਾ, ਲੋਧਰ, ਸੰਤਰਾ, ਧਾਵਾ, ਖਦੀਰ, ਸਰਜ, ਭੂਰਜ, ਅਸ਼ਵਕਰਨ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਦੇਵਦਾਰੂ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਦਰ, ਪਾਰਿਜਾਤ, ਵਟ, ਅਗੁਰੂ, ਚੰਦਨ, ਖਜੂਰ, ਅਮਰਾਤਕ, ਸਿੱਧ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਅਸ਼ਵੱਥ, ਸਪਤਪਰਨੀ, ਮਧੁਧਾਰਾ, ਸ਼ੁਭੰਜਨ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ, ਆਮਲਾਕਾ, ਨੀਪ, ਨਿੰਬ, ਟਿੰਡੂਕ ਤੇ ਵਿਭੀਤਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪਰਪੂਰਨ, ਹਰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚਕੋਰ, ਕਮਲ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਤੋਤਾ, ਕੋਇਲ, ਕਲਾਵਿੰਕਾ, ਹਰੀਤਾ, ਜੀਵਜੀਵਕਾ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਯਪੁੱਤਰ, ਚਾਤਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਬਾਗ, ਅਤਿਮੁਕਤਾ ਤੇ ਕੁਬਜਕਾ ਲਤਾਵਾਂ, ਮਾਲਤੀ ਤੇ ਕੁੰਦ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੰਬੀਰਾ, ਕਰਨ, ਅੰਕੋਲ, ਅਨਾਰ, ਬੀਜਾਪੁਰ, ਮਾਤੁਲੁੰਗ, ਸੁਪਾਰੀ, ਹਿੰਤਾਲ ਅਤੇ ਕੇਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗ ਹਨ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਮਨਮੋਹਕ ਫੁੱਲ, ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵੜ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਾਲੇ ਜਲ-ਸਰੋਤ ਵੀ ਹਨ। ਲੰਮੇ ਪੋਖਰ, ਤਲਾਬ, ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ, ਖੂਹ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ-ਸਥਾਨ, ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੁੰਦਰ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਝੀਲ, ਕਮਲ, ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਜਲ-ਕੁਮੁਦ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਹਲਾ ਫੁੱਲ, ਕਮਲ, ਕਦੰਬ ਰੁੱਖ, ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਰੰਦਾਵ, ਤੈਰਦੇ ਪੰਛੀ, ਹੰਸ, ਕੱਛੂਏ, ਮੱਛੀਆਂ, ਮਦਗੁ ਪੰਛੀ, ਡਾਟਯੂਹਾ, ਸਰਸ, ਕੋਯਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬਕਾ ਪੰਛੀ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਹੋਰ ਜਲ-ਜੀਵ ਅਤੇ ਜਲ-ਜਨਮ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇੰਝ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਫੁੱਲ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਨਵਾਸੀ, ਤੇ ਭਿਖਸ਼ੂ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।