ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਭਗਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤ ਕੇ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਡੇ ਫਲ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣ, ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਦੱਖਣਾਯਨ ਜਾਂ ਉੱਤਰਾਯਨ ਜਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਵੇ, ਛਿਆਸੀਵੇਂ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਜੋ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਓਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਰਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਵਾ ਨੂੰ ਘੀ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਵਿਗ੍ਰਹ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ, ਓਸ ਚੰਦ੍ਰਮਾਦਿ ਦੇਵੀ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਵਿਭਿੰਨ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ—ਬਿਲਵ, ਅਰਕ, ਕਮਲ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਆਗਮ ਅਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਦীক্ষਿਤ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਮ ਜਪ ਅਤੇ ਮੁਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਨੈਵੇਦ, ਹੋਮ, ਸਤੁਤੀ, ਪ੍ਰਣਾਮ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਨ੍ਰਿਤ, ਪਾਠ, ਜੈਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਮਾ ਪਤੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੇ ਇਕੀ-ਇਕ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵ-ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾ ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਸਵੇਰੇ ਉਠਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕਰਾਂਤੀ ਸਮੇਂ, ਦੱਖਣਾਯਨ ਜਾਂ ਉੱਤਰਾਯਨ, ਅਸ਼ੋਕ ਅਸ਼ਟਮੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਮਹੋਤਸਵ 'ਤੇ, ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਚਰਮ ਧਾਰੀ, ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਜਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ ਦੋ-ਅੱਧ ਜੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਸਕਰੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੀਰਥ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਭਗਤ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚਤਮ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ, ਵਿਦਵਾਨ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਿਰਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਸਤੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਚੌਰਾਹੇ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ—ਜੇ ਭਗਤ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥ, ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਨੈਵੇਦ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨ੍ਰਿਤ, ਗੀਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰਵ ਵਰਨਿਤ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਵਡਿਆ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਉਸ ਪਰਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਵਰਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ? ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ, ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ, ਮਾਧਵ ਆਦਿਕ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਬਿੰਦੁਸਰਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੀਰੂਪਾਖਸ਼ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਡਾ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ, ਗਣੇਸ਼, ਨੰਦੀ, ਕਲਪਵ੍ਰਿਖਸ਼, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਪਿਲਾ ਘਾਟ ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥੰਭ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਯਮਿਤ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇਕੀ-ਇਕ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਕਾਮ੍ਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ ਤੇ ਕਾਸੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਾਤਾ ਵਿਰਜਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਾਨਵ ਆਪਣੀ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨੂੰ ਉਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਉਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।