ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਜੀਵੰਜੀਵਿਕਾ, ਹਰਿਤ, ਚਾਤਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਪੋਖਰਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਥੇ ਕੁਮੁਦ, ਸਫੈਦ ਕਮਲ, ਸੁੰਦਰ ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਕਾਦੰਬ, ਚਕਰਵਾਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਕਾਰੰਡਵ, ਪਲਵ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੱਤਮ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਆਪ ਹੀ ਬਲਧ-ਧਵਜ ਧਾਰੀ, ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸ ਭਗਵਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਦਾਤਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਸਰੋਵਰ, ਕੂਏਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ-ਇਕ ਬੂੰਦ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੁਸਰ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਥਾਨ ‘ਬਿੰਦੁਸਰ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਥੇ ਇਕੁਇਨਾਕਸ ਸਮੇਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਿੰਦੁਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਗੋਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਰਿਤੂ ਬਦਲਣ ਦੇ ਸਮੇਂ। ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ, ਛਿਆਸੀਵੀਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤਰੀਕਾਂ ਉੱਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਨਾਲੋਂ ਸੋ ਗੁਣਾ ਵਧ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਸੰਯਮਤ ਬੋਲ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸ਼ਰਵਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਵਾ ਨੂੰ ਘਿਉ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾਧਾਰੀ ਉਮਾ-ਪਤੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ—ਬਿਲਵ, ਅਰਕ, ਕਮਲ ਆਦਿਕ—with ਆਗਮ ਅਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਦীক্ষਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਨੈਵੇਦ੍ਯ, ਹੋਮ, ਸਤੁਤੀਆਂ, ਪ੍ਰਣਾਮ, ਗੀਤ ਤੇ ਮਧੁਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਪਾਠ, ਜੈਧਵਨੀ ਅਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਸਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਮਾ-ਪਤੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਗੌਰਵ ਨਾਲ, ਇਕਵੀਹ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਸੁਵਰਨੀ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਹ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਉੱਤਮ ਦੁਜਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵੇਰੇ ਉਠਣ ਵੇਲੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤ, ਉੱਤਰਾਯਣ-ਦੱਖਣਾਯਣ, ਅਸ਼ੋਕਾ ਅਠਮੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੁਧੀ ਮਹੋਤਸਵ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਤੇ ਚਮੜਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮ, ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਸਵਾ ਦੋ ਯੋਜਨ ਤੱਕ, ਉਹ ਖੇਤਰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਭਸਕਰੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਤੀਰਥ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਪਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਇਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਚੰਗੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ, ਵੈਦ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਦੁਜਾਤੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਭ ਵੱਲ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਲਿੰਗ—ਚਾਹੇ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਨਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਰਸਤੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਚੌਰਾਹੇ ਤੇ ਜਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ—ਜਿਸਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਨੈਵੇਦ੍ਯ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ, ਨਾਚ, ਗੀਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।