ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲਦੇ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਣ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਸਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਉਹਤੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਖੇਡਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸੌਣੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਥੇ ਪੁਰਖ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ, ਉੱਤਮ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਚੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਨਚਨੀਅਾਂ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤੇ ਮੇਨਕਾ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ। ਕੁਝ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਕੁਝ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ, ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਵਾਚੀ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਧੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਉਹਤੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ, ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਸ ਥਾਂ ਨਚਨੀਅਾਂ ਨਾਚ-ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ, ਸਾਰੇ ਨਾਰੀ-ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੀਆਂ। ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਤੇ ਦਿਲਕਸ਼; ਕੋਈ ਵੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਉਹਤੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਨਾਲ ਪੁਰਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ; ਉਥੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਬੀਮਾਰ, ਅਸਵੱਛ, ਕੰਜੂਸ ਜਾਂ ਛਲਕਪਟ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ, ਜਿਹੜੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ। ਉਹ ਥਾਂ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਫਸਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤੇ ਕਰਣਿਕਾਰਾ, ਫਣਸ, ਚੰਪਕ, ਤੇ ਨਾਗਕੇਸਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਪਾਟਲਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਬਕੁਲਾ, ਕਪਿੱਥ, ਧਵਾ, ਆਮ, ਨੀਮ, ਤੇ ਕਦੰਬ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਹਨ। ਨੀਪਾ, ਧਵਾ, ਖਦੀਰਾ, ਲਤਾ, ਸ਼ਾਲਾ, ਤਾਲਾ, ਤਮਾਲਾ, ਨਾਰੀਅਲ, ਤੇ ਅੰਜਨ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ। ਅਰਜੁਨਾ, ਸਮਪਰਣਾ, ਕੋਵਿਦਾਰਾ, ਪਿੱਪਲਾ, ਲਕੁਚਾ, ਸਰਲਾ, ਲੋਧਰਾ, ਹਿੰਤਾਲਾ, ਤੇ ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ। ਪਲਾਸ਼ਾ, ਮੁਚੁਕੁੰਦਾ, ਪਾਰਿਜਾਤ, ਕੁਬਜਕ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਬਾਗ, ਤੇ ਜੰਬੂ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਕੇਤਕੀ, ਕਰਵੀਰਾ, ਅਤਿਮੁਕਤਾ, ਕਿੰਸ਼ੁਕ, ਮੰਦਾਰਾ, ਚਮਬਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗੂੰਜਦੇ, ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਰਗਾ ਸੁਖ, ਤੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ। ਚਕੋਰਾ, ਕਮਲ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਕੋਇਲ, ਕਲਵਿੰਗਕ, ਮੋਰ, ਪ੍ਰੀਤ ਪਤੰਗਾ, ਤੇ ਮੈਨਾ ਵੀ ਹਨ। ਜੀਵੰਜੀਵਿਕਾ, ਹਰੀਤਾ, ਚਾਤਕ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ। ਲੰਮੇ ਪੌਂਡ, ਝੀਲਾਂ, ਕਮਲ-ਕੁੰਡ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲ-ਸਰੋਵਰ, ਜਿਹੜੇ ਕਮਲ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਕੁਮੁਦ, ਸਫੈਦ ਕਮਲ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਕਦੰਬਾ, ਚਕਰਵਾਕਾ, ਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਕਾਰੰਡਵਾ, ਪਲਵਾ, ਹੰਸ, ਤੇ ਹੋਰ ਜਲ-ਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ; ਵਧੀਆ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ-ਸਰੋਵਰ ਹਨ; ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸਾ, ਜੋ ਬਲ-ਧਾਰੀ ਹੈ, ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਦਰਿਆ, ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਮਲ-ਕੁੰਡ, ਸਰੋਵਰ, ਕੂਏ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ—ਹਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ-ਇਕ ਬੂੰਦ ਜਲ ਲੈ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੁਸਰ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਣਾਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਉਹ ਥਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿੰਦੁਸਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਿੰਦੁਸਰ 'ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਿਕਸ 'ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਤਿਲ-ਜਲ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਚੰਦ੍ਰ-ਗ੍ਰਹਣ, ਇਨਿਕਸ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਰੁੱਤ-ਬਦਲਾਵ 'ਤੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਾਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਛਿਆਸੀਵੀਂ ਦਿਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੋ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ, ਸੰਯਮਤ ਬੋਲ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਭਵਾ ਨੂੰ ਘੀ, ਦੁੱਧ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਰਹਿਣਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਚੰਦਰ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਲੇ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ—ਬਿਲਵਾ, ਅਰਕ, ਕਮਲ ਆਦਿ—ਅਗਮ ਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਵੀ, ਉਹ ਨਾਮ ਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ। ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਨੈਵੇਦ, ਹੋਮ, ਸਤਕਰਮ, ਪ੍ਰਣਾਮ, ਗੀਤ ਤੇ ਰਾਗ-ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।