ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਤਤਕਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਹਾ! ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ!” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਏਕਾਮ੍ਰਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਚਤੁਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਬੋਲੇ, “ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਇਹ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲੇ ਹੈ।” ਉਹ ਤੀਰਥ ਲੱਖਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਨੰਦਮਈ ਅਤੇ ‘ਏਕਾਮ੍ਰਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅੱਠ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ-ਸਥਾਨ ਹਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਏਕਾਮ੍ਰਾ ਰੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਏਕਾਮ੍ਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆਦਮੀ-ਔਰਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਘਰਾਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਤਿੰਨ-ਕਮਾਨੀ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਮੀਨਾਰਾਂ, ਗੁੰਬਦਾਂ, ਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਰਾਜ-ਹੰਸ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਸਤੇ, ਦਰਵਾਜੇ, ਚਿੱਟੇ ਕੰਧ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਚੌਕੀ, ਅਤੇ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ, ਲਾਲ, ਪੀਲੇ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੀਂਨਾ, ਬਾਂਸਰੀ, ਡੋਲ, ਝਾਂਜਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇਵ ਮੰਦਰ, ਕੰਧਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੁੰਦਰ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਲੰਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਗਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਾਰ, ਚੰਦਰਮਾਂ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਾਲ, ਗੁਲਾਬੀ ਗਲਾਂ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਇਲ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਸੋਹਣੇ, ਕਮਰ ਮਨਮੋਹਣੀ, ਅੱਖਾਂ ਕੰਨ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ, ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਕਈਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾਈ ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਹੰਸ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ, ਛਾਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਦੇਵਤਾਈ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਕੰਨ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਢਿਲਾਂ, ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ, ਲਾਲ ਹੋਠ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਰਗੇ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼, ਮੂੰਹ ਪਾਨ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ, ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨੀ ‘ਤੇ ਮਾਣ, ਦੇਵਤਾਈ ਵਸਤ੍ਰ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ। ਉਹ ਪਰੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਆਦਮੀ ਵੀ ਵਸਦੇ, ਸੋਹਣੇ, ਨੌਜਵਾਨੀ ‘ਤੇ ਮਾਣ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਕੰਨ-ਗਹਣੇ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਭਦੇ, ਧਰਮ-ਚਲਨ ਵਾਲੇ। ਇੱਥੇ ਵਧੀਆ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਮੇਨਕਾ, ਤਿਲੋਤਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ। ਕਈ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਵਿੱਪ੍ਰਚਿੱਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਚੀ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਵਰਗੀਆਂ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਾਨ, ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਿਆ ਨਾਚ-ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਦੀਆਂ, ਸੋਹਣੇ, ਚਤੁਰ, ਗੱਲ-ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕੋਈ ਭੈੜੀ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਚਲਨ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਮਾਰਨ ‘ਤੇ ਆਦਮੀ ਮੋਹ-ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰ, ਗੰਦੇ, ਕੰਜੂਸ, ਠੱਗ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਸੋਹਣੇ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ, ਸਾਰੇ ਫਸਲਾਂ, ਕਰਣਿਕਾਰ, ਫਣਸ, ਚੰਪਾ, ਨਾਗਕੇਸਰ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਪਾਟਲਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਬਕੁਲ, ਕਪਿੱਠ, ਧਵਾ, ਅੰਬ, ਨੀਮ, ਕਦੰਬ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਰੁੱਖ। ਨੀਪਾ, ਧਵਾ, ਖਦੀਰਾ, ਲਤਾ, ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਨਾਰੀਅਲ, ਅੰਜਨ ਰੁੱਖ। ਅਰਜੁਨ, ਸਮਪਰਣ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਪੀਪਲ, ਲਕੁਚਾ, ਸਰਲਾ, ਲੋਧਰਾ, ਹਿੰਤਾਲਾ, ਦੇਵਦਾਰੁ ਰੁੱਖ। ਪਲਾਸ਼, ਮੁਚਕੁੰਦ, ਪਾਰਿਜਾਤ, ਕੁਬਜਕ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਬਾਗ, ਜੰਬੂ, ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਫਲ। ਕੇਤਕੀ, ਕਰਵੀਰ, ਅਤਿਮੁਕਤ, ਕਿੰਸ਼ੁਕ, ਮੰਦਾਰਾ, ਚਮेली, ਹੋਰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦੇ। ਇੱਥੇ ਬਾਗਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਰਮਣੀਕ, ਨੰਦਨ-ਬਨ ਵਾਂਗ, ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਝੁਕੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ। ਚਕੋਰਾ, ਕਮਲ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਕੋਇਲ, ਕਲਵਿੰਗਕ, ਮੋਰ, ਪਿਆਰੇ ਤੋਤੇ, ਅਤੇ ਮੈਨਾ ਪੰਛੀਆਂ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਏਕਾਮ੍ਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੋਭਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।