ਭਰਮਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਾ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗਹਿਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਦੱਖਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਉਹ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਦਇਆਲੂ ਸਵਭਾਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਬਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜਨ ਜੋ ਸਦਾ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਯਾਮ ਜਿੱਤ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਜੋ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਅੱਗ ਹੀ ਹੈ—ਉਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਵਧਾਉਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਭ੍ਰੂਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ ਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਦੀ ਭੇਟ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਜੀਵ ਵਧਦੇ, ਰੋਦੇ, ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ, ਗੋਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਚੌਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ, ਸਭਾਵਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ, ਖੰਡਹਰ ਹੋਏ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਮੱਧ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ; ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਸੁਖਮ ਮਾਇਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਲਕੜੀ, ਮੇਰੀ ਆਸ; ਤੇ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਸਿਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਾ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੱਖਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੋਲੇ, “ਦੱਖਾ! ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ; ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਵੇਂਗਾ।” ਭਵ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨੇ ਦੱਖਾ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤੇ। “ਦੱਖਾ, ਤੂੰ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਹੀ ਯਜਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖ ਚੁਕਾ ਹੈਂ। ਹੁਣ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ; ਸਾਫ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਰਤ ਨਾਲ, ਇਕ-ਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਯਜਨ ਤੇ ਸੌ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਵਿਦਿਆਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦਾਂ, ਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸਭ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਿਚ ਪਾਰੰਗਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਤੂੰ ਉਹ ਤਪ ਕਰੇਂਗਾ ਜੋ ਦੇਵ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲਾਂ ਤਕ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿੰਦਿਆ, ਜਾਤੀ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਿਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ, ਕਦੇ ਇੱਥੇ-ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ। ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਕੱਠਾ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ। ਦੱਖਾ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੇੜਾ ਬਹੁਤ ਫਲ ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਅਪਰਮ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ ਦੱਖਾ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਭਵ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪਨਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਕਾਮ (ਤਾਪ) ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ; ਸਿਰ ਦੀ ਤਾਪੀ ਸੱਪਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਲਈ ਹੈ। ਨੀਲਿਕਾ ਪਾਣੀਆਂ ਲਈ, ਨਿਰਮੋਕਾ ਸੱਪਾਂ ਲਈ, ਖੋਰਕਾ ਸੌਰਭੇਯਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਊਖਰਾ ਧਰਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨੱਕ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਖਾਮੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮੋਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰ ਦੀ ਚਨਣੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਕਿਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੈਰਾਗ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੰਡ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡਾ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਤੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇcup ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਬਾਘਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਾਪ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਾਪ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਇਹ ਤਾਪ ਨਾਮਤ ਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੌਤ, ਜਨਮ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਊਰਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾਪ (ਜ਼ੁਕਾਮ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ; ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੁਆਮੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ, ਅਡੋਲ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਤਾਪ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੱਖਾ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਿਤ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਵ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਦੱਖਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸਭ ਸਤੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ।