ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ, ਗੋਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਗੋਵਿੰਦ, ਅਤੇ ਗਰਗਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਅਖੰਡ ਚਾਂਦਨੀ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਕਠਿਨ ਚਿਹਰਾ, ਕਈ ਚਿਹਰੇ, ਚਾਰ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਬੇ-ਚਿਹਰੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਠਰ, ਪੰਛੀ, ਧਨ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਹਾਨ ਅਧਰਮ, ਅਤਿ ਕੁਸ਼ਲ, ਦੰਡ ਧਾਰੀ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਥਿਰ, ਅਡੋਲ, ਅਟੱਲ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ, ਤੇ ਪਾਰ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਕੜਨ, ਪਹੁੰਚਣ, ਅਤੇ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਔਖੇ, ਅਭੇਦੀ, ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਜਿੱਤ ਹੀ, ਖਰਗੋਸ਼, ਚੰਦਨ-ਆਖ, ਠੰਡੇ-ਗਰਮ, ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਤੇ ਬੁੜਾਪੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਯਜਨ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੇ ਅ-ਸਰੋਤ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਖੰਡੀ, ਪੁੰਡਰੀਕ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਦੰਡ ਧਾਰੀ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਦੰਡ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਦਿਰਾ, ਦੁੱਧ, ਸੋਮਾ, ਸ਼ਹਦ, ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੋਵਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਹ ਦੇ ਅੰਗ ਬਲਦ ਦੇ ਹਨ, ਆਪ ਹੀ ਬਲਦ ਹਨ, ਬਲਦ-ਆਖ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲਦ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਹਿਰਦੇ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮਕਰਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਗੋਵਿੰਦ, ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਹ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਖਿਆਯੋਗ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡਾ ਭਗਤ ਹਾਂ। ਉਹ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਕੇਲਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਯੋਗ ਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਗਦੇ, ਸਵਾਸ ਤੇ ਕਾਮ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕੇ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਹੜਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਹੜਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਅੱਗ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਵਧਾਉਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਭ੍ਰੂਣ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ—ਸਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸਵਧਾ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਮਿਲੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵ ਵਧਦੇ, ਰੋਂਦੇ, ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੜਾਂ, ਗੋ-ਸ਼ਾਲਾ, ਅਤੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਹਨ; ਜੋ ਚੌਰਾਹਿਆਂ, ਗੱਲੀਆਂ, ਚੌਕਾਂ, ਸਭਾ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਅਸਤਬਲ, ਤੇ ਉਜੜੇ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ; ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਮੱਧ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹਨ; ਜੋ ਪਾਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਹਨ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ-ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਥਵਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਖਮ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ, ਮੇਰਾ ਲਕੜ, ਮੇਰਾ ਆਧਾਰ ਹੋ, ਤੇ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਮਹਾ-ਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਬਚਨ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ। "ਦਕਸ਼, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ; ਹੋਰ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਵੇਂ।" ਭਵਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਐਸਾ ਆਸਵਾਸਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ-ਭਰਿਆ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ। "ਦਕਸ਼, ਤੂੰ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਹੀ ਯਜਨ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ।" "ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਇਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ; ਮੇਰੇ ਦਿਆਲੂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਇਕ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣੋ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਸੌ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇਂਗਾ।" "ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਸਭ ਸਾਂਖਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸ਼ਾਖਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰੋ; ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਦੇਵ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀ ਹੈ।" "ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਲੁਕਿਆ ਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ, ਜਾਤਿ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ, ਕਦੇ ਇੱਥੇ-ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ। ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ, ਜੋ ਪਸ਼ੁ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਕੱਠਾ ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ।" "ਦਕਸ਼, ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਵਰਤ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਭਲਾਈ ਦਾ ਫਲ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਜੋ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਭਵਾ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਫੀਵਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਕਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਵਰਤ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ।