ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ—ਅਸਮੇਂ, ਸਮੇਂ, ਉਲਟ ਸਮੇਂ—ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅੰਤ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਉਪੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਵਰਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤਕਾ ਹਨ, ਸਮਵਰਤਕ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕਾ ਬੱਦਲ, ਘੰਟਕੀ, ਚੁਡਾਲਾ, ਅਤੇ ਲੂਣ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਮੇਂ-ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸਿਰ ਮੁੰਡਿਆ, ਤਿੰਨ ਦੰਡਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ, ਚਾਰ ਯੁੱਗ, ਚਾਰ ਵੇਦ, ਚਾਰ ਯਜ, ਚਾਰ ਮਾਰਗ—ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਉਹ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਰਚੀਤਾ, ਨਾਸਵੰਤ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਪਿਆਰੇ, ਚਤੁਰ, ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ। ਉਹ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪਹਾੜ-ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਰੀਗਰ, ਸਾਰੇ ਕਲਾ-ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਭਾਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੁਸ਼ਨ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਸਵਾਹਾ, ਸਵਧਾ, ਵਸ਼ਟ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਯੋਗ ਹਨ। ਉਹ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਏ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਏ, ਲੁਕਿਆ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰਤ, ਰਚਨਾ, ਜੋੜਨ, ਰੱਖਣ, ਸਹਾਰਨ, ਧਾਰਨ, ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮ, ਸੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਚਲਣ—all are their qualities. ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚੀਤਾ, ਜੀਵ ਹੀ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ, ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਮੂਲ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਜੀਵ, ਅੱਗ, ਮਹਾਨ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤਾ, ਸੁਰਾਵਰਤਾ, ਕਾਮਾਵਰਤਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਕਾਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਰਣਿਕਾਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਬਲਦ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਗਾਰਗਾ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਅਖੰਡ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ, ਕਠਨ ਚਿਹਰੇ, ਬਿਨਾ ਚਿਹਰੇ, ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਬਹੁ ਚਿਹਰੇ, ਸਦਾ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭੰਡਾਰ, ਪੰਛੀ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਹਾਨ ਅਧਰਮ, ਮਹਾਨ ਕੌਸ਼ਲ, ਦੰਡ-ਧਾਰੀ, ਯੁੱਧ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ। ਸਦਾ ਖੜੇ, ਅਡੋਲ, ਅਡਿੱਗ, ਅਚਲ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਝਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ। ਉਹ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਸਦਾ, ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਜਿੱਤੂ, ਜਿੱਤ ਹੀ, ਖਰਗੋਸ਼, ਚੰਦ੍ਰ-ਅੱਖੀ, ਠੰਡਾ ਤੇ ਗਰਮ, ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬੁਢਾਪਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਰੋਗ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਰੋਗ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਯਜਨ-ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਅਮੂਲ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਪੁੰਡਰੀਕ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਦੰਡ-ਧਾਰੀ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਦੰਡ-ਧਾਰੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਯ ਮਦ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਦੁਧ ਅਤੇ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਹਦ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੋਹਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਬਲਦ ਦੇ ਅੰਗ ਵਾਲੇ, ਬਲਦ ਹੀ, ਬਲਦ-ਅੱਖੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲਦ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਹਿਰਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਹੈ; ਅਗਿਨਿਸ਼ਟੋਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮਕਰਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਉਹ ਨਿਰਲੇਪ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਦਇਆਲੂ ਹੋ, ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਹੇ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ, ਪ੍ਰਾਣ-ਜਿੱਤੂ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਣੀ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੀ ਜਾਂਦੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਮੇਰੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵਧਾਉਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭ੍ਰੂਣ ਬਣਦੇ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸਵਧਾ ਦੀ ਭੇਟ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵ ਵਧਦੇ, ਰੋਦੇ, ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ, ਗੋ-ਸ਼ਾਲਾਂ, ਅਤੇ ਘਣ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਚੌਰਾਹੇ, ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕਾਂ, ਸਭਾਵਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਉਜੜੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਵਾਲੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਖਮ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ, ਮੇਰਾ ਲਕੜ, ਮੇਰੀ ਨਿਉਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਹੇ ਦਕਸ਼, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ; ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।