ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਜੋ ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਜਮਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਧੁਨੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨੇਤਰ ਕਦੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਪੀਲੇ, ਕਦੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਅਰਥ, ਮੋਖ, ਕ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਥਨਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਖਿਆ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸਾਂਖਿਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰਥੀ ਅਤੇ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਚੰਬਲ ਧਾਰੀ, ਸੱਪ ਦੀ ਜਨੇਊ ਵਾਲਾ, ਈਸ਼ਾਨ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਹਰੀਕੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਹ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਕਾਲ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਸਨੂੰ ਸਭ ਦੁਆਰਾ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਟਾ ਸੋ ਸੌ ਵਾਰੀ ਵਗਦੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭੀਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਥੇ ਅਰਧਚੰਦ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਹੈ, ਅੰਨ ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਲਯ ਅੱਗ ਹੈ। ਜੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਗਰਭ, ਅੰਡਾ, ਪਸੀਨਾ ਜਾਂ ਅੰਕੁਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਸੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਚੌਕੜੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਤੀ; ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਸ੍ਰੋਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਜੋਤਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਰਿਗ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਓਂਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ "ਹਾਏ, ਹਾਏ, ਹਰੇ, ਹਾਏ, ਹੁਵਾਹਾ" ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਮ ਗਾਇਕ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਉਹਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਯਜੁਰ, ਰਿਗ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਅਥਰਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਕਲਪ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹ, ਚਾਰ ਵਰਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਬਿਜਲੀ, ਗੜਗੜਾਹਟ, ਸਾਲ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਪੱਖ, ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਯੁਗ, ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਕੁਬੜ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ, ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਤਕਸ਼ਕ ਤੇ ਅਨੰਤ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਖੀਰ ਸਾਗਰ, ਮੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਓਂਕਾਰ ਹੈ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਵਜਰ, ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸੱਚਾਈ, ਇੱਛਾ, ਵੈਰ, ਮੋਹ, ਭ੍ਰਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖਿਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਉਹ ਆਪ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੈ, ਧੀਰਜ, ਲਾਲਚ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਹਾਰ, ਗਦਾ, ਤੀਰ, ਧਨੁਸ਼, ਮੁਸ਼ਲ ਤੇ ਮੋਟਾ ਸੌਟਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਦਸ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਤਲਾਵਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਬੇਲਾਂ, ਘਾਹ, ਜੜੀਆਂ, ਪਸ਼ੂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਦਾਰਥ, ਕਰਮ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਸਮਾਂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਰੂ, ਅੰਤ, ਮੱਧ, ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤੇ ਓਂਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਾ, ਲਾਲ, ਕਾਲਾ, ਨੀਲਾ, ਪੀਲਾ ਤੇ ਛਣ-ਭੰਗੁਰ ਰੂਪ ਹੈ। ਕਦਰੂ, ਕਪਿਲਾ, ਬਭਰੂ, ਕਪੋਤਾ, ਅਤੇ ਮੱਛਕਾ ਉਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਵਰਨਰੇਤਸ, ਸੁਵਰਨ, ਸੁਵਰਨਨਾਮਾ ਤੇ ਸੁਵਰਨਪ੍ਰਿਯਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ, ਅੱਗ, ਉਤਫੁੱਲ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ, ਸਵਰਭਾਨੁ ਅਤੇ ਭਾਨੁ ਉਹ ਆਪ ਹੈ। ਉਹ ਹਵਨ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਵਨ ਦਾ ਪਦਾਰਥ, ਹੋਮ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਹੈ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸੌਪਰਨ, ਬ੍ਰਹਮਨ, ਅਤੇ ਯਜੁਰਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਤ ਰੁਦ੍ਰੀਅ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੰਗਲਮਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ, ਰਜਸ, ਤਮਸ ਤੇ ਸਤ੍ਵ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਸਮਾਨ, ਉਦਾਨ, ਵਿਆਨ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਖੁਲਾਈ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਭੁੱਖ, ਤਰਸ ਤੇ ਹੱਡੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪੇਟ, ਸੁੱਚੇ ਵਾਲ, ਹਰਾ ਦਾਡ਼ੀ ਵਾਲਾ, ਖੜੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਲਣ ਤੇ ਅਚਲਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਗੀਤ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਹਨ, ਉਹ ਗਾਉਣ ਤੇ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ, ਮੱਛੀ, ਜਾਲ, ਪਾਣੀ, ਅਜੈ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੱਪ ਤੇ ਝੋਪੜੀ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਮੇਂ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਮੌਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅੰਤ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੋਹ ਦਾ ਉਪਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਵਰਤ, ਵਰਤਕ, ਸੰਵਰਤਕ ਤੇ ਬਲਾਹਕ ਬੱਦਲ, ਘੰਟਕੀ, ਘੰਟਕੀ, ਘੰਟੀ, ਚੁਡਾਲਾ ਤੇ ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੰਡਧਾਰੀ, ਮੂੰਡਾ, ਤ੍ਰਿਦੰਡ ਧਾਰੀ, ਚਾਰ ਯੁਗ, ਚਾਰ ਵੇਦ, ਚਾਰ ਯਜਨਾ ਤੇ ਚਾਰ ਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਯਕ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ, ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਚਤੁਰ, ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਪਤੀ, ਪਹਾੜੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਪਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦਵਾਨ, ਤੇ ਸਭ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਭਿਆਨਕ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਸਵਾਹਾ, ਸਵਧਾ, ਵਸ਼ਟ ਉਚਾਰਕ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵੰਦਨਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੁਕਵੇਂ ਵਰਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਚਨਹਾਰ, ਵਿਧਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਨ, ਸੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਜੀਵਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਮੂਲ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਜੀਵ, ਅੱਗ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ, ਸੁਰਾਵਰਤ, ਕਾਮਾਵਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ, ਰੂਪ ਤੇ ਕਰਤਵ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਪਰਿਵਿਸ਼ਟ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਣੰਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਦਾ ਆਦਿ, ਅੰਤ ਤੇ ਮੱਧ ਹੈ।