ਪਾਰਵਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰਾ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਚਾਹੋ ਸੋ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹਾਦੇਵ, ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਆਪਣਾ ਪਹਾੜ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੱਖਣ ਪ੍ਰਚੇਤਸਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ। ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ, ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖ ਦਾ ਯਗ੍ਯ ਵਿਗਾੜਿਆ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਉਤਸ਼ੁਕਤਾ ਹੋਈ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਵੇਂ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਇਹ ਯਗ੍ਯ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਚੋਟੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜੋਤਿਸ੍ਥਲ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਚੋਟੀ ਅਣਮਾਪਣਯੋਗ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ। ਉਥੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਚੌੜੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਆਦਿੱਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਸੁ, ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੂਮਾਰ—ਜੋ ਵਧੀਆ ਵੈਦ ਹਨ—ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ, ਆਪਣੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਉਸ਼ਨਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੰਗਿਰਸ, ਹੋਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ ਗੰਧਰਵ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਪರ್ವਤ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਅਨੇਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਜਥਾ ਉਥੇ ਇਕੱਠਾ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਲਦ ਗਏ। ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ, ਸਾਧ੍ਯ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਥੇ, ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਦੇਵ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਿਸਾਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਗਣ, ਅੱਗ ਵਾਂਗੋਂ ਤਪਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਨੰਦਿਸ਼ਵਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸੀ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਉਥੇ ਗੰਗਾ—ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ—ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ (ਗੰਗਾ) ਵੀ, ਜੋ ਰੂਪਵਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਦੇਵ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਦੱਖ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਥੇ ਆਏ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਯਗ੍ਯ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਗ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੁਵਰਗੀਕ ਲੋਕੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੱਖ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੁਆਰ ਤੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਲਕ ਦੱਖ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਸਾਰੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੋਲ ਗਏ—ਆਦਿੱਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਧ੍ਯ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਰੁਤ ਗਣ। ਸਾਰੇ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮੇਤ, ਉਸ਼ਮਾਪ, ਧੂਮਾਪ, ਅਜ੍ਯਾਪ ਅਤੇ ਸੋਮਾਪ ਵੀ ਆਏ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਤੇ ਮਾਰੁਤ, ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵ ਗਣ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਜੀਵ ਜਥੇ ਵੀ ਆਏ। ਜੋ ਕੁੱਖ, ਅੰਡੇ, ਪਸੀਨੇ ਜਾਂ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਸਾਰੇ ਯਜਮਾਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ 'ਚ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਅਯੋਗ੍ਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਯੋਗ੍ਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਹਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੁੜ ਦੱਖ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਰਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਦੱਖ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਯਗ੍ਯ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹ ਨੇ ਸ਼ਰਵਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕਿਧਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਦੱਖ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਯਗ੍ਯ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ? ਕਿਸ ਰੋਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡਾ ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ?" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਕੇਵਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਯਗ੍ਯਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।