ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੱਸਦੀ ਸੀ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਦਯ ਵਜਾਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇਵ ਨੇ, ਜੋ ਭਾਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ—ਜੋ ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ—ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਹਾੜ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜਾ, ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਜਾਨਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ, ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਮੱਥੇ ਵਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉੱਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਆਈ, ਜੋ ਇਕ ਅਦਭੁਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਤੀ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤਦ ਮੈਨਾ, ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਧੀ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਮੈਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਆਈ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਧੀ; ਦੱਸ, ਕੀ ਤੂੰ ਰਸ-ਵਿਲਾਸ ਵਿਚ ਗਰੀਬ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੈਂ?" "ਜੋ ਲੋਕ ਗਰੀਬ ਹਨ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ, ਹੇ ਉਮਾ, ਉਹ ਇੰਝ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ।" ਮਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਧੈਰਜ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਭਾਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। "ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ; ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਜਗਤ ਵਿਚ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਸਾਉ।" ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦ ਵੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਸਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚੁਣੀ ਨਹੀਂ; ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੋਰ ਥਾਂ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈਂ; ਕਿਉਂ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਦੱਸ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ?" ਉਮਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਘਰ ਗਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਪਿਤਾ ਕੋਲ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਮਾਂ ਨੇ, ਇਕੱਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।" "ਮੈਨੂੰ ਆਸਨ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੇ, ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਉਮਾ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਸ-ਵਿਲਾਸ ਵਿਚ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ।' ਉਹ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਤੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੌਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਮੁਸਕਰਾਇਆ, ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਸਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇਹੀ ਸਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਕਿਉਂ ਹੋਈ? ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸਾ ਨੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਨਿਸਚਿਤ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ, ਨੰਗੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ; ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸੱਚ ਕਿਹਾ। ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਕਰ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਸਕਾਂ।" ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਆਪਣਾ ਪਹਾੜ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਸਿੱਧਾਂ, ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਦੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸਪੁਤਰ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੀ ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਵੈਵਸਵਤ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਜਦ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਸਾਰਵਭੌਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ। ਦੱਸੋ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਦੱਖ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਕਿ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਮੇਰੂ ਦੀ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪੂਜਦੇ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜੋਤਿਸਥਲਾ ਸੀ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਚੋਟੀ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਅਪਹੁੰਚ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ, ਦੇਵਤਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ। ਉਹ, ਆਸਨ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਮਹਾਂ ਅਦਿੱਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਸੁ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਵਿਨ—ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੈਦ ਹਨ—ਉੱਥੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ, ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੈਲਾਸ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ਼ਨਾਸ ਨੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ। ਅੰਗੀਰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਵਵਾਸੁ ਗੰਧਰਵ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਪਾਰਵਤ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਮਧੁਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਵਾ ਵਹੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੱਚੇ ਸੁਗੰਧ ਲਿਆਈ। ਰੁੱਖ ਸਾਰੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਗਏ; ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ, ਸਾਧ੍ਯ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ। ਉੱਥੇ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਿਸਾਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜੇ ਸਨ। ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ, ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਸਨ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਨੰਦਿਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਪਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜੀ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਗੰਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਦੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ। ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਦੱਖ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਉੱਥੇ ਆਇਆ।