ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਰੁੱਤ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਣਮੋਲ ਸੀ—ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਪੱਕੀ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਤੇ ਰਸਦਾਰ, ਮੁਸਕਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਬੇ ਦੀਆਂ ਸਫੈਦ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਲੇ, ਨਰਮ ਅੰਗ ਨਵੇਂ ਕਾਲੇ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਮਲ ਟਹਿਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ, ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਰਾਗਣੀ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੂਮਦੀਆਂ ਕੰਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਕੋਮਲ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਨਖੁਨ ਚੰਬੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, رانਾਂ ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਚੌਦਵੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ। ਹਰ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਛੂਹਦੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮਕਿਨੀ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਾਲੀ ਬੱਦਲ ਦੀ ਚਾਦਰ ਹਟ ਗਈ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਛਾਤੀਆਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਹੇਠ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜੀਆਂ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ। ਹੰਸਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਜੇਬਾਂ ਦੀਆਂ ਝੰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਰੁੱਤ—ਹੇਮੰਤ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ—ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਦੋ ਰੁੱਤਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹਿਮਾਵਤ ਚਮਕ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪਰਤ ਲੱਗ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਗਾੜ੍ਹੀ ਬਰਫ ਦੀ ਵੱਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਥਾਹ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ, ਚੰਗੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਅਚਾਨਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬਰਫ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਫੈਦ ਛਤਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਕਮਲ ਤੇ ਜਲ-ਕੁਮੁਦਨੀਆਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਅਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਝੀਲਾਂ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ, ਨਾ ਠੰਢੀਆਂ, ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਪ੍ਰਿਯਾਂਗੁ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਆਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਆਮਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾਂਗੁ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਚਿੱਟੇ ਬਰਫੀਲੇ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਸੋਭਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ, ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਅਸ਼ੋਕ, ਸਰਜਾ, ਅਰਜੁਨ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਪੁੰਨਾਗ, ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ, ਕਰਨਿਕਾਰ, ਲਵੰਗ, ਤਾਲ, ਅਗੁਰੂ, ਸਪਤਪਰਣ, ਬਰਗਦ, ਸ਼ੋਭਾਂਜਨ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਨ। ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲਿਆਏ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਨੋਹਰ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਝੀਲਾਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚਕਰਵਾਕ, ਕਾਰੰਡਵ ਤੇ ਹੰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਝੀਲਾਂ ਕਮਲ ਤੇ ਜਲ-ਕੁਮੁਦੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬਤਖਾਂ, ਦਾਤਿਊਹ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ। ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਪਈ। ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਅਾਹ ਵੇਲੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਚਿੱਟੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸੁੱਟ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਰ ਰੁੱਤ ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਵਿਚ ਰਲ ਗਈ ਸੀ। ਜੈਸਮਿਨ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਰਾਗਣੀ ਤੇ ਪੱਥਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਟੇਕ ਦੇ ਰਹੀਆਂ। ਪਾਣੀਆਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਨੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ, ਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਖਿੜੇ, ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਬੇਰੀਲ ਡੰਡੀਆਂ, ਤੇ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ। ਉਥੇ ਮਨੋਹਰ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਜਲ-ਕੁਮੁਦ ਖਿੜੇ, ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸਿੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀਆਂ, ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ। ਪਾਟਲਾ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੰਗਿਆ। ਉਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਅਰਜੁਨ, ਦੱਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨੀਲੇ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ। ਕੀਮਸ਼ੁਕ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਹਰ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਹਰ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤਮਾਲ ਤੇ ਗੁਲਮਾ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਲੁਕ ਗਏ ਹੋਣ। ਵਿਸ਼ਾਲ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਚੰਦਨ ਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਮਸਤ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਗਣੀਆਂ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਰਹੀਆਂ। ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਸੁਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੀਲੇ-ਗਲੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਪੰਖ ਹਿਲਾ ਕੇ ਹੋਰ ਮਿੱਠਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛੇਦੇ। ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਵਧ ਗਈ, ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਅਾਹ ਵੇਲੇ, ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ। ਇੱਥੇ, ਕਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗਦੀਆਂ, ਜੋ ਪਾਟਲਾ, ਕਦੰਬ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲਾ ਰਹੀਆਂ। ਸਰੋਵਰ, ਫੁੱਲਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਤੇ ਲਾਲ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ, ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੁਰਬਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਫਿੱਕੇ, ਹਰ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ। ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬਕੁਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਤੇ ਉਸਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ, ਵਿਅਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੋਭਾਵਾਨ, ਸੁਗੰਧਮਈ ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।