ਪਿਆਰੀ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਵਯੰਵਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਆਪ ਕਰੋਗੀ; ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਚੁਣੋਗੀ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਵਰ ਬਣੇਗਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣਾ ਹਾਂ, ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣ ਸਕਦੀ ਹੋ? ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਕਦੇ ਡੋਲ੍ਹਣ ਨਾ ਪਵੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਾਂਗੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।” “ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਤੇ ਹੁਣੇ ਹੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।” ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਮਾਲਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ, ਉਥੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮਾਲਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹੋ।” ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਹਾ: “ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਬੁਢ਼ਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕੇਂਗਾ, ਮਨਮੁੱਤਾਬਕ ਫੁੱਲ ਲਿਆ ਸਕੇਂਗਾ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੇਂਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਲਿਆਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾ ਸਕੇਂਗਾ, ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੁਆਦ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਸਭ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹੇਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਿਤਰਕੂਟ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਬੜੀ ਮਾਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਏਗਾ, ਉਹ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ्ञ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਰੇਗਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ, ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਪਸ਼ਾ ਨਾਲ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਨ ਗਣਪਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਦਭੁਤ, ਅਣਮਾਪੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਹ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਧਿਪਤੀ ਸੀ, ਚਾਨਣ ਬਿਨਾਂ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਝੀਲ ਕੋਲ, ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਚੀਕ ਸੁਣੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮੱਛੀ (ਮਗਰਮੱਛ) ਵਲੋਂ ਫੜੇ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਉਹ ਝੀਲ ਵਿਚ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਬੋਲ ਪਏ। “ਬਚਾਓ ਮੈਨੂੰ!”—ਉਹ ਚੀਕਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮਗਰਮੱਛ ਵਲੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ। “ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀਆਂ ਆਸਾਂ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਜੇ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਜੱਬੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪਸੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਰੋਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਮੇਰਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੋਚ ਨਾਲ ਤੜਫਣਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਔਲਾਦ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ! ਮੈਂ, ਇੱਕ ਅਣਦਿੱਖਿਆ ਬੱਚਾ, ਮਗਰਮੱਛ ਵਲੋਂ ਅੰਦਰੋਂ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਉਸ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੇਬਸ ਸੀ। ਉਹ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਬੱਚੇ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ। ਤਦ ਦੇਵੀ ਨੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਗਰਮੱਛ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬੜੇ ਤਾਕਤਵਰ, ਇਸ ਇਕੱਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ! ਹੇ ਭਿਆਨਕ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ, ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦੇ!” ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਵੀ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।” ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੀ ਜੋ ਉੱਚਤਪਸ਼ਾ ਮੈਂ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਹੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।” ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਪਣੀ ਤਪਸ਼ਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ ਕੁਆਰੀ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਵੋਗੀ।” ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।” ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਜੋ ਵੀ ਤਪਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਉੱਚਤਮ, ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਵੇਂਗੀ।” ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੰਨ ਮੈਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਹਾ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਗ੍ਰਹਾ।” ਫਿਰ, ਗ੍ਰਹਾ ਉਸ ਤਪਸ਼ਾ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਦੂਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਧਾਰਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਕਿੰਨਾ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਚਤਪਸ਼ਾ ਵਾਲੀ! ਤਪਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਤਿਆਗੀ ਕਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਹ ਬੱਚਾ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਾ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਗਏ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਉੱਚਤਪਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਚਾਹੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪਵੇ, ਹੇ ਗ੍ਰਹਾ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਵਾਂਗੀ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪਸ਼ਾ ਮੁੜ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।” ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਹਾ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਰੋਕਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।